طراحی الگوی نهاد مردمی مبتنی بر منظومه فکری حضرت آیت الله خامنه ای (مدظله العالی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 گروه علوم تربیتی/دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی/دانشگاه اصفهان

10.22084/rjir.2022.25683.3443

چکیده

نهادسازی در اسلام همواره متکی به مردم و برخاسته از اراده و آراء توده مردم است و طبعاً راز ماندگاری حکومت‌ها و نهادها، در مردم‌سالاری و ایستادگی مردم پای تشکیلات و نهادهاست که این مهم از رهگذر استقرار نهادی مردمی که بر الگویی جامع و تجربه شده ابتناء یافته است، امکان‌پذیر است. از این‌رو پژوهش حاضر به‌دنبال شناسایی الگویی برای استقرار نهادی مردمی در منظومه فکری حضرت‌آیت‌الله‌خامنه‌ای (مدظله‌العالی) است که ده‌ها سال نقش هدایت و راهبری یکی از بزرگترین و مردمی‌ترین حکومت‌های دوران معاصر را برعهده داشته‌اند. بدین منظور با استفاده از روش «نظریه-پردازی داده‌بنیاد» و تمام‌خوانی 2132 سند که جملگی منتسب به معظم‌له بوده مدل مفهومی جامعی از یک نهاد مردمی متشکل از یک پدیده محوری با عنوان «مردمی‌بودن» با 4 مقوله اصلی ویژگی‌ها(اهداف، ساختار، مسئولین)، مصادیق(علائم بیرونی، رفتار ظاهری، نماد عینی)، ماهیت (ازمردم، با مردم، برای مردم) و عرصه‌ها(سازندگی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی اجتماعی، دینی) و 24 عامل علّی و زمینه‌ای مانند «عدالت‌طلبی» و «آرمان‌گرایی»، 8 عنصر تقویت‌کننده ازجمله «اتحاد ملی» و «باور به مردم»، 11 عنصرتضعیف‌کننده مانند «نگاه از بالا به‌پایین» و «مردم‌ستیزی»، 17 اثر و پیامد ازجمله «نصرت الهی» و «سرافرازی ملت» و 6 آرمان وهدف غایی ازجمله «حکومت صالحان» و «استقرار ارزش‌های الهی و اسلامی» مبتنی بر اندیشه نورانی مقام معظم رهبری شناسایی و ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها