تبیین مدل جهان‌شمول نظام ولایی؛ براساس گفتمان حکومت جهانی اسلام امام خمینی‌ (ره)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده‌ی معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق(ع)

2 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی دانشگاه امام صادق(ع)

چکیده

بر اساس گفتمان «حکومت جهانی اسلام» که توسط امام خمینی‌(ره) مطرح‌شده است، منازعه‌ی اساسی نه میان دولت‌ها با منافع و اهداف متفاوت، بلکه میان مستکبرین ازیک‌طرف و مستضعفین جهان از طرف دیگر است. این گفتمان مرزهای سنتی اندیشه‌ی تقابل «اسلام و کفر» را توسعه داده و به‌جای آن اندیشه‌ی «اسلام ناب محمدی(ص) و اسلام آمریکایی» را طرح می‌کند. در این گفتمان، جبهه‌ی جهانی مستضعفین عالم -که اعم از امت مسلمان است- با برقراری وحدت در میان خود، در برابر جبهه‌ی جهانی مستکبرین ـ که آن‌هم اعم از دنیای کفر بوده و حتی برخی از سران مرتجع کشورهای اسلامی را هم دربر می‌گیرد ـ مطرح می‌شود.
    این مقاله درصدد است تا چگونگی تبیین جهان‌شمول نظام ولایی («اصل ولایت») برای تمامی جوامع اعم از مسلمان و غیرمسلمان را ارائه کند. بدین منظور تلاش شده است تا گفتمان «حکومت جهانی اسلام» و ویژگی‌های آن، از فرمایشات حضرت امام خمینی‌(ره) استخراج شود. بر اساس مدل به‌دست‌آمده «اصل ولایت» در سطوح مختلف قابل تحقق است: ولایت امام معصوم(ع) علیه‌السلام، ولایت‌فقیه و ولایت حاکم عادل؛ هرچند شکل کامل آن فقط در جامعه‌ای که مبتنی ‌بر اصول جهان‌بینی اسلامی است محقق خواهد شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Explanation of universal model of Velayat Governmental system; According to universal Islamic governance discourse of Imam Khomeini

نویسندگان [English]

  • seyed Mojtaba Emami 1
  • masoud bakhshi 2
چکیده [English]

According to "universal Islamic governance" discourse proposed by Imam Khomeini, Today, the main struggle is not occurred between states with different interests and goals, but between arrogates and oppressed people all over the world. The discourse has developed traditional boundaries of the contrast between "Islam and atheism" and substitutes it for the concepts of "Pure Islam vs. American Islam". In accordance to it, all oppressed people all over the world, including non-Muslim communities too, with unification among themselves, conflict arrogant communities all over the world, even including the reactionary leaders of Islamic countries. This article tries to propone an explanation of the universality of Velayat Governmental system ("Velayat Principle") for all Muslims and non-Muslim communities. In this regard, it tries to extract "universal Islamic governance" discourse and its characteristics form Imam Khomeini's thought. Such a model is practical in three levels: The Velayat of Infallible Imams, Velayat-e-Faqih and the Velayat of a just ruler.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Velayat Principle
  • Universal Islamic Governance Discourse
  • Pure Islam
  • Unification
  • Oppression and Arrogance

-     قرآن کریم

-     آقا بخشی، علی و افشاری‌راد، مینو (1374)، فرهنگ علوم سیاسی، تهران: مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران.

-     امام خمینی، سید روح‌الله (1378)، ولایت‌فقیه، تهران: مؤسسه‌ی تنظیم و نشر آثار امام خمینی‌(ره).

-     امام خمینی، سید روح‌الله (1379)، صحیفه‌ی امام (جلدهای 1-21)، تهران: مؤسسه‌ی تنظیم و نشر آثار امام خمینی‌(ره).

-     براتعلی‌پور، مهدی (1381)، لیبرالیسم، قم: انجمن معارف اسلامی ایران.

-     برونوفسکی، جیکوب. و مازلیش، برونو (1379)، سنت روشنفکری در غرب، ترجمه‌ی لیلا سازگار، تهران: انتشارات آگاه.

-     بیات، عبدالرسول و دیگران (1381)، فرهنگ واژه‌ها، قم: مؤسسه اندیشه و فرهنگ دینی.

-     جوادی آملی، عبدالله (1381)، ولایت فقیه، ولایت فقاهت و عدالت. قم: مرکز نشر اِسراء.

-     دهخدا، علی‌اکبر (1377)، لغت‌نامه، تهران: دانشگاه تهران.

-     صفار، محمدبن‌حسن (1404)، بصائر الدرجات فی فضائل آل محمد(ص)، تصحیح محسن کوچه‌باغی، قم: مکتبه آیت‌الله‌العظمی المرعشی النجفی.

-     طباطبایی، سید محمدحسین (1387)، معنویت تشیع به‌ضمیمه‌ی چند مقاله‌ی دیگر، قم: تشیع.

-     طباطبایی، سید محمدحسین (1388)، بررسی‌های اسلامی (جلد 1). ترجمه‌ی هادی خسروشاهی، قم: مؤسسه‌ی  بوستان کتاب (مرکز چاپ و نشر دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم).

-     فوکویاما، فرانسیس (1386)، آمریکا بر سر تقاطع، ترجمه: مجتبی امیری وحید، تهران: نشر نی.

-     گری، جان (1381)، لیبرالیسم، ترجمه: محمد ساوجی، تهران: مرکز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه، چاپ اول.

-     مجلسی، محمدباقر (1403)، بحارالانوار (جلد 25)، تحقیق محمدباقر محمودی و عبدالزهرا علوی، بیروت: مؤسسه الوفاء.

-     مصباح یزدی، محمدتقی (1379)، پرسش‌ها و پاسخ‌ها (جلد 2)، قم: مؤسسه‌ی آموزشی و پژوهشی امام خمینی‌(ره).

-     مطهری، مرتضی (1377)، مجموعه آثار استاد شهید مطهری (جلد 3)، قم: صدرا.

-     موسکا، گائتانا و بوتو، گاستون (1370)، تاریخ عقاید و مکتبهای سیاسی: از عهد باستان تا امروز، ترجمه: حسین شهیدزاده. تهران: مروارید، چاپ دوم.

-     http://farsi.Khamenei.ir