تبیین ماهیت نوگرایی انقلاب ایران از منظر پارادایم اصالت‌گرای اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه علوم‌پزشکی همدان

چکیده

مناسبات تحول خواهی در ایران و تبیین رابطه آن با وقوع انقلاب اسلامی از مسائل مهم تحلیلی در حوزه انقلاب ایران است. قبل از وقوع انقلاب، دو جریان نوگرایی ملی و بومی در عصر صفوی و تجدد خواهی غربی و مدرن در دوران قاجار و پهلوی حاکمیت یافتند. اما ظهور انقلاب ایران به تثبیت و حاکمیت جریان و پارادایمی نوین تحت عنوان الگوی اصالت گرای اسلامی انجامید. این مدل که به نوعی نتیجه چالش میان معتقدان دو جریان قبلی بود با تکیه بر مبانی وحیانی و اقتباس از برخی مؤلفه‌ها حاکم بر فرهنگ مدرن بشری تلاشی جدید در جهت ایجاد الگوی نوین و کارآمد در حوزه نوگرایی در تاریخ ایران معاصر نمود. بر این اساس سؤال اصلی مقاله حاضر این است که چه رابطه‌ای میان موضوع تحول خواهی در ایران و وقوع انقلاب وجود دارد و جریان نوگرایانه این انقلاب با چه قبول و ردی نسبت به دیگر جریان‌ها بروز و ظهور می‌یابد. فرض بر این است که الگوی انقلاب اسلامی، الگوی تلفیقی و در عین حال با مؤلفه‌های خاص و در عین حال منحصر بفرد از دیگر مدل‌های تحول خواهی در ایران بوده است؛ فارغ از باور معمول در این حوزه که صرفاً انقلاب ایران را جمع میان دو مقوله سنت و تجدد می‌دانند. بیان روند تاریخی چرائی شکل‌گیری جریان و پارادایم اصالت‌گرا و ترسیم معقول و دقیق از تلاش این الگو جهت تلفیق میان ادبیات گفتمانی دیگر جریانات نوگرایانه به همراه توصیف و توضیح مؤلفه‌های خاص و متمایز همین جریان از جنبه‌های نوآورانه این تقریر است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The making clear modernization nature of iranian revloution in view of Islamic genuine paradigme

نویسنده [English]

  • seyyed mohammad masomi
چکیده [English]

Changing relations in Iran and making clear relationship between this by occuring Islamic revloution is important analytical subjects in iranian revloution area . National modernization flowing in Safavie era and western modernization flowing in Qajar era had governed in iran . but Iranian revloution advent accomplished to stabilization and governing new paradigme under title Islamic genuine model. This model had been result of challenging between two previous flowing believers . This model by leaning on inspiration bombastic and borrowing some of compiled governed on modern humanity civilization is new struggle to create new and efficient model in modernity area and in contemporary iranian historic . In basis the major question of this article is that what relationship is exist between modernization in iran subject and revloution advent and revloution modernity flowing with ones accept and refuse compared with others modernity flowing . Our presumption is that Islamic revloution model is one mixed model by peculiar and individualistic compiled in front of others modernity models in iran , free from reguler thinking in this area that think iranian revloution is only adding between two custom and modernity subject . The description of forming historical genuine pradigme and exact drawing from efforts this model to mix between others talking modernity literature flowing by description of peculiar and distinguished complied of this flowing , is new aspect of this utterance .

کلیدواژه‌ها [English]

  • modernization
  • changing
  • genuine
  • Iran
  • Islamic Revolution

- احمدیان، قدرت و نوری، مختار (1390)، گفتمان پست مدرنیسم و انقلاب اسلامی ایران، بازخوانی و ساختار شکنی الگوی توسعه مدرن، فصلنامه تخصصی مطالعات انقلاب اسلامی، شماره 27.

- بابایی، محمد (1382)، امام خمینی(ره) در بستر سنت و تجدد، بازتاب اندیشه، شماره 39.

- پارسانیا، حمید (1388)، تجدید تجدد، خردنامه همشهری، شماره 32.

- جعفریان، رسول (1379)، صفویه در عرصه دین، فرهنگ و سیاسی، قم: پژوهشکده حوزه و دانشگاه.

- راجر، سیوری (1381)، ایران عصر صفوی، ترجمه کامبیز عزیزی، تهران: نشر مرکز.

- سنایی، مهدی (1383)، انقلاب اسلامی و تجدد، چشم‌انداز ارتباطات فرهنگی، 1383، شماره 14.

- فیرحی، داود (1378)، امام خمینی(ره)، گفتمان تجدد اسلامی، 1378، شماره 5.

- عیوضی، محمد رحیم (1378)، انقلاب اسلامی و زمینه‌ها و ریشه‌های آن، قم: نشر معارف.

- عیوضی، محمد رحیم و محمد جواد هراتی (1390)، درآمدی تحلیلی بر انقلاب اسلامی ایران، قم: نشر معارف.

- غنی نژاد، موسی، (1389)، تجدد طلبی و توسعه در ایران معاصر، تهران: نشر مرکز.

- مرتضوی، مصطفی (1387)، تحول و پیشرفت در ایران، از نوگرایی شیعی تا مدرنیزاسیون غربی، مجموعه تشیع و مدرنیته در ایران معاصر ج 2 (آموزه-11)، قم: انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(قدس سره).

- معظم پور، اسماعیل (1383)، نقد و بررسی ناسیونالیسم تجددخواه در عصر رضا شاه، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.

- مؤلفه‌های تجدد در ایران (1382)، به اهتمام گروه تحقیقات سیاسی اسلام، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

- نجفی، موسی و نجفی، محمد سجاد (1391)، بررسی جریان شناسی تجدد در تاریخ تحولات سیاسی ایران، فصلنامه سیاست، دوره 42، شماره 4.

- نجفی، موسی (1382)، جریان شناسی تجدد و مدرنیسم در ایران، تهران، کیهان فرهنگی، شماره 208.

- نجفی، موسی (1385)، فلسفه تجدد در ایران، تهران، شرکت چاپ و نشر بین‌الملل.

- نجفی، موسی (1388)، نظریه پردازی مدرن و فلسفه انقلاب اسلامی، مجله آموزه، شماره 207.

- نورانی مکرم دوست، امیر (1388)، انقلاب اسلامی ایران، سنت و تجدد، پژوهشنامه متین، شماره 45.

- نورانی، امیر (1385)، انقلاب اسلامی و چالش سنت و تجدد، مجموعه مقالات همایش انقلاب اسلامی، جلد دوم.

- نوروزی، محمد جواد (1384)، انقلاب اسلامی و چالش سنت و مدرنیته، فصلنامه تخصصی مطالعات انقلاب اسلامی، شماره 3.