الگوی راهبردی تحقق دانشگاه اسلامی از منظر امام خمینی (ره)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه بوعلی سینا

2 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، دانشگاه بوعلی سینا

چکیده

امام خمینی(ره) با تبیین آسیب­های فرهنگ استعماری گریبان­گیر دانشگاه­ها، عرصه را برای تأمل در مورد ایده­ی اصلاح فرهنگ حاکم بر دانشگاه و دست­یابی به دانشگاه اسلامی هموار نمود. هدف پژوهش حاضر تبیین راهبردهای تحقق دانشگاه اسلامی از دیدگاه امام خمینی(ره) می­باشد که به‌شیوه­ی سندکاوی با استناد به مطالعات کتابخانه­ای به‌ویژه از طریق تأمّل بر مجموعه 22 جلدی صحیفه امام(ره) انجام شده است. با توجه به نتایج حاصل از پژوهش، راهبردهای تحقق دانشگاه اسلامی با تأمل بر دیدگاه­های حضرت امام(ره) عبارتند از: 1) ایجاد فضای سالم و عاری از فساد، 2) انسان­سازی و اخلاق­مداری، 3) به­کارگیری مدیران متعهد و ارزشی، 4) تربیت نیروهای انسانی متخصص و متعهد، 5) وحدت حوزه و دانشگاه، 6) قطع وابستگی به بیگانگان و استقلال کشور، 7) مسئولیت­پذیری و اسلامی عمل کردن، 8) کارآمدی و برقراری ارتباط با جامعه، 9) تولید و استفاده از متون علمی مناسب و اسلامی و 10) جهت­گیری توحیدی و معنوی محتوای علوم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Strategic Missions of the Islamic University in the Revolution of Exploitative Culture from Imam Khomeini’s Perspective

چکیده [English]

Having clarified the harms of the exploitative culture afflicting the universities, Imam Khomeini paved the road for contemplating on the idea of the improvement of the universities dominant culture and obtainment of the Islamic University. Accordingly, the present study sets to clarify the strategic missions of the Islamic University in the revolution of exploitative culture from Imam Khomeini’s viewpoint. The research design is basically descriptive and analytical library research in nature. For the study purpose, domestic and foreign resources and the 22 volume “Sahifeye- Emam” text in particular are studied and the findings are analyzed. Based on the findings, the four factors of humanization, obliged and specialized human resources education, the unity of the University and “Hoozeh”, and the independence of the country from foreign countries and its sovereignty are viewed by Imam Khmeini as the strategic missions of the Islamic University in the revolution of exploitative culture. Having clarified the harms of the exploitative culture afflicting the universities, Imam Khomeini paved the road for contemplating on the idea of the improvement of the universities dominant culture and obtainment of the Islamic University. Accordingly, the present study sets to clarify the strategic missions of the Islamic University in the revolution of exploitative culture from Imam Khomeini’s viewpoint. The research design is basically descriptive and analytical library research in nature. For the study purpose, domestic and foreign resources and the 22 volume “Sahifeye- Emam” text in particular are studied and the findings are analyzed. Based on the findings, the four factors of humanization, obliged and specialized human resources education, the unity of the University and “Hoozeh”, and the independence of the country from foreign countries and its sovereignty are viewed by Imam Khmeini as the strategic missions of the Islamic University in the revolution of exploitative culture.

کلیدواژه‌ها [English]

  • " the Islamic University"
  • "exploitative culture"
  • " strategic Missions"
  • "Imam Khomeini"

- پاک­نیت، محمدجواد و عباسی­نوذری، حسین (1391)، شاخصه­های دانشگاه اسلامی در اندیشه­ی آیت­الله خامنه‌ای، مندرج در مجموعه مقالات جشنواره فرهنگی و هنری بیست و سه سال ره­بر، دانشگاه، خودباروی. معاونت فرهنگی اجتماعی دانشگاه صنعتی شریف، تهران.

- تاجدوزیان، حمید و نوروززاده، رضا (1390)، استراتژی وحدت در عین کثرت شورای عالی انقلاب فرهنگی در مصوبات فرهنگی دانشگاه­ها، پژوهش­نامه 87؛ دانشگاه و مسائل فرهنگی(2)، تهران: پژوهشکده تحقیقات راهبردی.

- جبارزاده، وحید؛ تباربائی، محمد علی و حسین­نیا، هادی (1389)، ضرورت توسعه فرهنگی از دیدگاه امام خمینی(ره)، نامه پژوهش فرهنگی، سال یازدهم، شماره دهم، تابستان.

- خامنه­ای، سید علی (1389)، حدیث ولایت، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی.

- خرمشاد، محمدباقر و آدمی، علی (1388)، انقلاب اسلامی، انقلاب تمدن­ساز؛ دانشگاه ایرانی، دانشگاه تمدن­ساز، فصلنامه تحقیقات فرهنگی، دوره دوم، شماره 6، تابستان، صص188-161.

- خمینی، روح­الله (1381)، ولایت فقیه، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).

- خمینی، روح­الله (1385)، صحیفه نور، مجموعه‌ی 22 جلدی، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).

- دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی (1389)، منشور فرهنگی انقلاب اسلامی (1): مجموعه موضوعی رهنمودها و دیدگاه­های رهبر معظم انقلاب اسلامی در عرصه­ی فرهنگ، تهران: انتشارات دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی.

- ذاکر صالحی، غلامرضا (1384)، دانشگاه ایرانی، تهران: انتشارات کویر، چاپ اول.

- رحیمی­پطرودی، سهیل (1390)، دانشگاه اسلامی در اندیشه­ی امام خمینی(ره)، پایان نامه کارشناسی ارشد، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، وابسته به مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).

- زارعت، عباس (1376)، راههای اسلامی کردن دانشگاه­ها، فصلنامه دانشگاه اسلامی، شماره اول، تابستان، صص48- 34.

- سلطان­محمدی، فاطمه (1391)، بازخوانی چرایی و چگونگی وحدت حوزه و دانشگاه، مندرج در مجموعه مقالات جشنواره فرهنگی و هنری بیست و سه سال ره­بر، دانشگاه، خودباروی. معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه صنعتی شریف، تهران.

- شرف­زاده، محمد (1384)، انقلاب فرهنگی در دانشگاه­های ایران، تهران: پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی.

- شریعتمداری، علی (1388)،جامعه و تعلیم و تربیت، تهران: انتشارات امیرکبیر.

- عیوضی، علی­اشرف (1381)، قطره­ای از دریا، سیری در اندیشه­های امام خمینی(ره) درباره­ی دانشگاه اسلامی، فصلنامه دانشگاه اسلامی، سال ششم، شماره 14، صص22-13.

- فراهانی، مجتبی (1389)، تعلیم و تربیت از دیدگاه امام خمینی(ره) (اهمیت، جایگاه و عوامل مؤثر بر تعلیم و تربیت)، تهران: دفتر نشر و تنظیم آثار امام خمینی(ره)، چاپ ششم.

- فرجی ارمکی، اکبر (1386)، رسالت و نقش دانشگاه اسلامی در تمدن­سازی و تولید علم دینی، فصلنامه دانشگاه اسلامی، سال یازدهم، شماره 4، زمستان، صص80- 64.

- مطهری­نژاد، سید مجید؛ همایون، محمدهادی و حاتمی، محمدرضا (1394)، درآمدی بر تبارشناسی موانع اسلامی شدن دانشگاه­ها در ایران با تأکید بر مقام سیاست‌گذاری و برنامه­ریزی، فصلنامه مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، دوره 19، شماره 64، تابستان، صص316- 293.

- مهدی، رضا (1392)، آینده­پژوهی در آموزش عالی دانشگاه اسلامی، دانشگاه سازگار با محیط و زمینه، فصلنامه مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، دوره 17، شماره 57، زمستان، صص710- 697.

- هادویان، غلام­حسین (1387)، پیش­درآمدی مجله علوم انسانی (تعلیم و تربیت اسلامی)، مجله علوم انسانی، مهر و آبان.

- Birx.H.J. (2006). (Ed), Encyclopedia of Anthropology, A Sage Reference Publication, California.

- Cole, L. (2003), Assessing Sustainability on Canadian University Campuses: Development of a Campus Sustainability Assessment Framework, Hec Montreal, [online], <http://neumann. hec.ca/humaniterre/campus_durable/campus_memoire.pdf>.

- Cortese, A.D. (1999), Education for Sustainability: The University as a Model of Sustainability, Second Nature, [online], <http://www.Secondnature.org/ pdf /snwritings/articles/ univmodel.pdf>.

- Corti, E & Riviezzo, A. (2008), Towards the Entrepreneurial University: An Analysis of the Italian Universities Engagement in the Economic and Social Development, ESU Entrepreneurship Conference, 2008.

- Fadeeva, Z & Mochizuki, Y. (2010), Higher Education for Today and Tomorrow: University Appraisal for Diversity, Innovation and Change Towards Sustainable Development, Sustain Sci (2010) 5:249–256 DOI10.1007/s11625-010-0106-0, Received: 25 June 2009/ Accepted: 16 March 2010 / Published online: 3 June 2010.

- Holm, T., Vuorisalo, T & Sammalisto, K. (2014), Integrated Management Systems for Enhancing Education for Sustainable Development In Universities: A Memetic Approach, Journal Cleaner Production, xxx (2014). pp. 1- 9.

- Isiaka, A & Siong, H.C. (2008), ‘Developing Sustainable Index for University Campus, in proceedings for the EASTS International Symposium on Sustainable Transportation incorporating Malaysian Universities Transport Research Forum Conference 2008 (MUTRFC08), University Technology Malaysia, August 12–13.

- Seto- Pamies, D., Domingo- Vernis, M., Rabbas- Figueras, N. (2011), Corporate Social Responsibility In Management Education: Current Status In Spanish Universities, Journal of Management & Organization, Vol. 17, No. 5, pp. 604- 620.

- Shriberg, P.M. (2002), Sustainability in U.S. Higher Education: Organizational Factors Influencing Campus Environmental Performance and Leadership, Thesis, The University of Michigan, Michigan.

- Stephene, C.J., Hernandez, E.M., Roman, M., Graham, C.A and Schulz, W.R. (2008), ‘Higher Education As a Change Agent for Sustainability in Different Cultures and Contexts’,International Journal of Sustainability In Higher Education, Vol. 9, No. 3, pp. 317-338.

- Taylor, E.B. (2010), Primitive Culture, the 1873 Edition Was Divided Into Two Volumes, The Origins of Culture and Religion in Primitive Culture, Reissued by Cambridge University Press.

- Weenen, H.V. (2000), ‘Towards a Vision of a Sustainable University’, International Journal of Sustainability in Higher Education, Vol. 1, No. 1, pp. 20-34.

Zgaga, R. (2009), Higher Education and Citizenship: The Full Range of Purposes, European Educational Research Journal Volume 8 Number 2 2009, Available at: www. ords.eu/ EERJ