مدل نظری حیات طیبه به مثابه آرمان انقلاب اسلامی در اندیشه سیاسی حضرت آیت الله خامنه‌ای (بر اساس روش تئوری داده بنیاد)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه شاهد

چکیده

چکیده
اندیشه آرمان‌شهری و مدینه فاضله در فلسفه سیاسی غرب و مسلمانان می‌کوشد وضعیت مطلوب حیات که تضمین کننده سعادت بشری است را طراحی و چگونگی گذر از وضع موجود به وضع مطلوب را نشان دهد. در اندیشه سیاسی حضرت آیت الله خامنه‌ای، تحقق «حیات طیبه» از اهداف عالیه انقلاب اسلامی بوده و ریشه در آیات قرآن کریم دارد و به عنوان الگوی آرمانی حیات بشری، سعادت دنیوی و اخروی انسان‌ها را محقق می‌نماید. بر اساس آیات قرآن کریم، «ایمان به خدا» و «عمل صالح» لازمه برخوردار شدن مومنان از این موهبت الهی است. در اندیشه سیاسی حضرت آیت الله خامنه‌ای، امنیت، عزت، استقلال، رفاه مادی و پیشرفت‌های صنعتی و تکنولوژیک از مهمترین مصادیق عینی حیات طیبه و معنویت، اخلاق اسلامی، عدالت و سبک زندگی اسلامی از مهمترین مصادیق معنوی حیات طیبه به شمار می‌آیند. تحقق حیات طیبه منوط به اتخاذ راهبردهای چهارگانه معنوی(حاکمیت اسلام)، مادی(افزایش قدرت ملی)، پیشگامی در تمدن (مدنیت جهانی) و علم(دانش جهانی) است. موانع درونی(طغیان نفس انسانی و روح بهیمت) و موانع بیرونی(دشمنان انقلاب اسلامی) از جمله تهدیدات تحقق حیات طیبه به شمار می‌آیند. این پژوهش با بکارگیری روش تئوری داده بنیاد درصدد پاسخ به این سوال اصلی است:«نظام معنایی حیات طیبه در اندیشه سیاسی حضرت آیت الله خامنه‌ای بر چه منطقی استوار است؟».
واژگان کلیدی:
آیت الله خامنه‌ای، حیات طیبه، انقلاب اسلامی، جمهوری اسلامی.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Theoretical Model of Pure Life as the Islamic Revolution’s Ideal in Ayatollah Khamenei’s Political Thought; A Grounded Theory Approach

نویسنده [English]

  • mahdi nedari
چکیده [English]

The doctrine of utopia in the political thought of Western political philosophy as well as Islamic philosophy attempts to design the desired situation of life, assuring prosperity for humankind and show how to travel from the current situation to get to the desired situation. In Ayatollah Khamenei’s political thought, realizing pure life is one of the most important ideals of the Islamic revolution and rooted in the holy Quran, it is the very means by which the prosperity of humankind in life is reached. According to Quran, believing in God on the one hand, and doing good on the other hand, are two necessary conditions of living a pure life. In Ayatollah Khamenei’s political thought, security, dignity, independence, material welfare and industrious, technological advancement are among the most important material instances of pure life, while spirituality, Islamic ethics, justice and Islamic lifestyle are the most spiritual instances of pure life. Realization of pure life depends on four strategies: spiritual (governance of Islam), material (increasing  National Power), leading in civilization and science (global knowledge). Internal obstacles (outbreak of human superego and animal soul) and external obstacles (revolution enemies) are among the threats of pure life realization. This research seeks answering this question using grounded theory approach: “which logic is pure life based on in Ayatollah Khamenei’s political thought?”

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ayatollah Khamenei
  • pure life
  • Islamic Revolution
  • Islamic republic

-   اسپریگنز، توماس (1370)، فهم نظریه‌های سیاسی، ترجمه‌ی فرهنگ رجایی، تهران: آگاه.

-   افلاطون (1380)، دور کامل آثار افلاطون، ترجمه محمد حسن لطفی، تهران: خوارزمی.

-   آلوسى، سید محمود (1415)، روح المعانى فى تفسیر القرآن العظیم، تحقیق: على عبدالبارى عطیة، بیروت: دارالکتب العلمیه.

-   جوادی آملی، عبد الله (1383)، توحید در قرآن، قم: اسراء.

-   جوادی آملی، عبد الله (1387)، امام مهدی(عج) موجودی موعود، محقق سید محمد حسن مخبر، قم: اسراء.

-   جوادی آملی، عبد الله (1389)، تسنیم، تنظیم سعید بندعلی، قم: اسراء.

-   خمینی، روح الله (1381)، تقریرات فلسفه، ج3، مقرر عبدالغنی موسوی اردبیلی، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).

-   دانایی‌فر، حسن و امامی، سید مجتبی (1386)، استراتژی‌های پژوهش‌های کیفی: تأملی بر نظریه‌پردازی داده‌ بنیاد، اندیشه مدیریت، پاییز و زمستان سال اول.

-   دانایی‌فر، حسن (1384)، تئوری پردازی با استفاده از رویکرد استقرائی: استراتژی مفهوم سازی داده بنیاد، دو ماهنامه علمی پژوهشی دانشور رفتار، دانشگاه شاهد، سال 12 شماره 11.

-   داوری اردکانی، رضا (1388)، فارابی فیلسوف فرهنگ، تهران: انتشارات سخن.

-   طباطبایى، سید محمد حسین (1417)،‏ تفسیر المیزان، ترجمه موسوى همدانى سید محمد باقر، 20 جلد، قم: دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ى مدرسین حوزه علمیه.

-   طبرسى، فضل بن حسن (1372)، مجمع البیان فى تفسیر القرآن‏،‏ با مقدمه محمد جواد، تهران: انتشارات ناصر خسرو.

-   فارابی، ابونصر (1389)، احصاء العلوم، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.

-   فخرالدین رازى، ابوعبدالله محمد بن عمر (1420)، مفاتیح الغیب‏ (التفسیر الکبیر)، بیروت: دار احیاء التراث‌ العربى.

-   لطیفی، میثم؛ چگین، میثم و محسن فرجی (1389)، الگوی عملکرد شوراهای کمیته انضباطی دانشجویی: رویکردی داده بنیاد، راهبرد فرهنگ، شماره 10 و 11، تابستان و پاییز.

-   مکارم شیرازی، ناصر (1387)، تفسیر نمونه، تهران: دارالکتب الاسلامیه.

-   منصوریان، یزدان (1386)، گرنددتئوری چیست و چه کاربردی دارد؟، همایش چالش‌های علم اطلاعات، اصفهان: دانشگاه اصفهان.

-   مهرابی‌، امیر حمزه و همکاران (1390)، معرفی روش‌شناسی نظریه داده بنیاد برای تحقیقات اسلامی (ارائه یک نمونه)، مدیریت فرهنگی سازمانی، سال نهم، شماره 23، بهار و تابستان.

-   مور، تامس (1373)، آرمانشهر (یوتوپیا)، ترجمه داریوش آشوری و نادر افشار نادری، تهران: خوارزمی.

-   نصیرالدین طوسی، محمد (1373)، اخلاق ناصری، تصحیح مجتبی مینویی و علیرضا حیدری، تهران: خوارزمی.

-   وویون، فردریک (1385)، آرمانشهر در اندیشه غرب، ترجمه عباس باقری، تهران: نی.

یونسی، مصطفی؛ قادری، حاتم و حسنی فر، عبدالرضا (1390)، اندیشه آرمان شهری در جمهر افلاطون؛ تفاوت‌ها و  تمایزها، پژوهشنامه علوم سیاسی، سال هفتم