واکاوی عدالت جهاد و مسئله صلح بین‌الملل در اندیشه و آراء امام خمینی(ره)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران

2 دانشجوی دکترای روابط بین‌الملل دانشگاه علوم و تحقیقات تهران

3 کارشناسی ارشد واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران

10.22084/rjir.2018.11054.2320

چکیده

امام خمینی(ره)، نظام بین ­الملل را یک کل منسجم می­ داند که یکی از مهم ­ترین اجزای آن را کارگزاران و رهبران سیاسی تشکیل می­ دهند که اگر غیر مهذب و واجد غرایز نفسانی باشند حاملان اصلی جنگ، نزاع ­های جهانی و بر هم زنندگان اصلی صلح بین ­الملل هستند و اگر این کارگزاران، مهذب، عاقل و دارای اندیشه­ های انسانی باشند در نتیجه جهت نظام بین­ الملل رو به کمال و صلح جهانی خواهد بود. بنابراین امام خمینی(ره) صلح و جنگ در نظام بین ­الملل را محصول نوع کارگزاران حاکم بر آن می ­داند. از آنجایی که امام ریشه ­ی منازعات موجود در روابط بین­ الملل را عدم تهذیب نفس کارگزاران و قوای شهوانی و نفسانی آن ها می ­داند به همین خاطر جهاد در اندیشه­ ی سیاسی ایشان واجد یک دایره­ ی گسترده و بار اخلاقی قوی می­باشد؛ به‌طوری‌که از جهاد با نفس تا جهاد و مبارزه با دشمن را در بر می­گیرد. در پهنه­ ی نگاه امام خمینی(ره) اندیشه ­های امنیتی در قالب جهاد و صلح، نقش برجسته اما همسویی با سایر ابعاد فکری ایشان دارد. جهادِ مبتنی بر اندیشه­ های امام خمینی(ره) در دو سطح داخلی و خارجی برای مبارزه با استبداد و استکبار قابل تبیین است. در واقع در کنار تلاش امام برای رهایی بشر از کارگزاران مستبد داخلی، دغدغه­ ی دیگر امام(ره)، رهایی و آزادی همه­ ی بشریت از یوغ ستم و نابرابری­ هایی است که ساختار نظام بین­ الملل با درون مایه­ ی قدرت طلبی، بر آن ها تحمیل کرده است. مرکز ثقل راهبردهای امام(ره) برای تغییر و رهایی از این وضعیت، دفاع و تأمین صلح جهانی است. صلح مورد نظر امام(ره) مبتنی بر عدالت است و این مهم صرفاً در سایه­ی جهاد محقق می ­شود. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Examination ofJustice, jihad and the issue of international peace in the thoughts and views of Imam Khomeini

نویسندگان [English]

  • Sara Falahi 1
  • Fatemeh Alisha 2
  • Taleb Abdi 3
1 azad university
2 Ph.D. in International Relations, Tehran University of Science and Research
3 Master of Science in Political Science
چکیده [English]

Purpose: The present article seeks to investigate the relationship between justice, jihad and international peace in Imam Khomeini's thoughts and opinions.
Method: The present article is presented within the framework of International Peace Theories, which are presented in two groups of Western approaches and Islamic approach, and uses a descriptive-analytical method to evaluate the subject of research.
Results: According to the study, it can be said that in the view of the Imam, the international system is a coherent whole, one of its most important components being politicians and political leaders. If they are non-fictitious and have instincts, they are the main carriers War, global strife, and the main opponents of international peace. And if these agents are foolish, wise and have human thoughts, then they will be in the best of the international system and global peace. Therefore, Imam Khomeini (peace be upon him) considers peace and war in the international system to be the product of the type of agents that govern it.
Conclusion: The center of gravity of the Imam's strategies is to change and eliminate the unjust situation prevailing over the international system, reform the brokers, defend and secure world peace. The peace desired by the Imam is based on justice, and this is only a matter of shadow of jihad.Jihad in its political thought has a wide circle and a strong ethical burden, so that it involves jihad with self to jihad and fighting the enemy.

کلیدواژه‌ها [English]

  • " Imam Khomeini"
  • "Jihad"
  • " International Peace"

-    قرآن کریم

-    نهج البلاغه (1384)، ترجمه محمد دشتی، انتشارات آستان قدس رضوی، چاپ ششم.

-    ایرانی، مصیب (1388)، «استراتژی وحدت ملی و انسجام اسلامی با توجه به دیدگاه امام خمینی(ره)»، فصلنامه اندیشه تقریب، سال پنجم، شماره هجدهم.

-    آجیلی، هادی و اسماعیلی اردکانی، علی (1392)، «درآمدی بر معنا و مفهوم صلح در روابط بین­الملل، رویکرد اسلام سیاسی فقاهتی»، پژوهش­های سیاست اسلامی، سال اول، شماره چهارم.

-    آخوندی، مصطفی (1387)، فرهنگ موضوعی جهاد و دفاع در آینه آیات و روایات، قم: زمزم.

-    آرانی ستوده، محمد و دانشیار، علی‌رضا (1388)، «آسیب‌شناسی روابط بین‌الملل از دیدگاه امام خمینی»، فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی، شماره 19، سال ششم.

-    برزنویی، محمدعلی (1384)، «اسلام اصالت جنگ یا اصالت صلح»، مجله حقوقی، شماره 33.

-    بهزادی، محمدحسین و کاوه، محمد (1391)، «بررسی شاخص‌های جهانی اندیشه امام(ره) جهت رسیدن به نظم مطلوب»، اسلام و علوم اجتماعی، سال 4، شماره 8.

-    تبیان (1386)، استکبار جهانی و شیطان بزرگ از دیدگاه امام خمینی(س)، دفتر سی و یکم، تهران، مؤسسه نشر و تنظیم آثار امام خمینی(ره).

-    تبیان (1387)، سیاست خارجی در روابط بین‌الملل از دیدگاه امام خمینی، دفتر بیست و هشت، تهران: مؤسسه عروج.

-    تبیان (1388)، دفتر 24.

-    جمشیدی، محمدحسین و احسان اله، محمدی (1389)، «مبانی تحقق وحدت حوزه و دانشگاه از دیدگاه امام خمینی(ره)»، فصلنامه معرفت در دانشگاه اسلامی، سال چهاردهم، شماره 1.

-    حاجی زاده، علیرضا و محمود دارینی (1386)، استکبارجهانی و شیطان بزرگ از دیدگاه امام خمینی(ره)، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)، چاپ دوم.

-    خسروی، علی‌رضا (1392)، «فلسفه جنگ در مکتب امام خمینی(ره) علل و ضرورت‌ها»، پژوهشنامه دفاع مقدس، سال دوم، شماره 7.

-    داستانی بیرکی، علی (1387)، جهان اسلام از دیدگاه امام خمینی(س)، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، سوم.

-    درویشی، فرهاد و فردی تازه کند، محمد (1393)، «بررسی اندیشه دفاعی حضرت امام خمینی(ره)»، فصلنامه راهبرد، سال 12، شماره 46.

-    سخنرانی‌های امام خمینی(ره) در تاریخ:  26/2/1358، 26/2/1358، 28/3/1358، 4/7/1358، 20/6/1359، 15/8/1362 

-    سید قطب (1368)، اسلام و صلح جهانی، ترجمه زین العابدین قربانی و هادی خسرو شاهی، تهران: نشر فرهنگ اسلامی.

-    شهیدی، محمود (1384)، «صلح پست مدرن بر مبنای سازنده­گرایی»، راهبرد، شماره 38.

-    ضمیری، عبدالحسین (1388)، حکمرانی مطلوب در اندیشه سیاسی امام خمینی، تهران: نشر ساغر مهر

-    عبداله‌خانی، علی (1383)، نظریه‌های امنیت: مقدمه‌ای بر طرح‌ریزی دکترین امنیت ملی (1)، تهران: انتشارات مؤسسه مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصر تهران، جلد اول.

-    عمویی، حامد و حسین­خانی، الهام (1390)، «دیدگاه­های رهیافت­های مختلف روابط­ بین­الملل نسبت به صلح»، فصلنامه تخصصی علوم سیاسی، شماره 14.

-    قاسمی، محمدعلی (1392)، «تحلیلی از جایگاه جنگ وجهاد در اندیشه امام خمینی(ره)»، پژوهشنامه دفاع مقدس، سال دوم، شماره 7.

-    القاضی ابن البراج (1406ه ق)، المهذب، الناشر: مؤسسة النشر الإسلامی، ج1.

-    قوام، عبدالعلی (1386)، روابط بین‌الملل نظریه‌ها و رویکردها، تهران: سمت.

-    گیل، استفن (1385)، جهانی شدن، تمدن بازارنگر و نولیبرالیسم انضباط آفرین، در مفاهیم اساسی در روابط بین‌الملل: مارکسیسم، اندرولینکلیتر، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌­المللی وزارت خارجه.

-    لاجوردی، قاسم (1390)، مبارزه با نفس اماره، قابل دسترس در: http://sqlqassem.persianblog.ir

-    مرکز اسناد انقلاب اسلامی (1391)، نگاهی تطبیقی به مفهوم «عدالت جهانی» در اندیشه امام خمینی(ره) و نظریه انتقادی روابط بین‌الملل، باز نشر در:  http://www.irdc.ir

-    مشیرزاده، حمیرا (1383)، «مبانی فرانظری مکتب انگلیسی در روابط بین­الملل»، پژوهش حقوق و سیاست، شماره 12.

-    مشیرزاده، حمیرا (1386)، تحول در نظریه‌های روابط بین‌الملل، انتشارات سمت.

-    مطهری، مرتضی (1372)، مقدمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی، تهران: انتشارات صدرا.

-    موسوی خمینی، سید روح اله (1323)، کشف اسرار، تهران: بی­تا.

-    موسوی خمینی، سید روح اله (1347)، شرح دعای سحر، ترجمه قهری، مؤسسه تحقیقات و نشر معارف اسلامی.

-    موسوی خمینی، سید روح اله (1369)، چهل حدیث، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).

-    موسوی خمینی، سید روح اله (1372)، ولایت فقیه، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ اول.

-    موسوی خمینی، سید روح اله (1377)، شرح حدیث جنود عقل و جهل، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).

-    موسوی خمینی، سید روح اله (1386)، صحیفه امام، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)، دوره 21 جلدی.

-    موسوی خمینی، سید روح اله (1391)، توضیح­المسائل، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).

-    موسوی خمینی، سید روح اله، (1368)، صحیفه‌ى نور، ج 9.

-    موسوی خمینی، سید روح اله (1375)، تفسیر سوره حمد، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).

-    نجات‌پور، مجید؛ جعفری، علی؛ ستوده، علی‌اصغر و زرین کاویانی، بهروز (1392)، «رویکرد اسلام به جایگاه جنگ و صلح در نظام بین‌الملل در مقایسه با رئالیسم و لیبرالیسم»، فصلنامه آفاق امنیت، سال پنجم، شماره هجدهم.

-    ویلیامز، پل دی (1390)، درآمدی بر بررسی­های امنیت، ترجمه علی­رضا طیب، تهران: امیرکبیر.

-    Buzan, B, Waever, o. and De Wilde, J. (1998), Security: A New. Framework for Analysis, Boulder, Co: Lynne Rinner.

-    Mersheimer, J.J. (2006), Structure Realism, at Available: mearsheimer, uchicago. edu/pdfs/StructuralRealism.pdf by JJ MEARSHEIMER - ‎Cited by 259 - ‎Related articles Jul 31.

-    Schweller, Randall and David Priess, (1997), "A Tale of Two Realisma: Expanding the Institutions Debate", Mershon International Studies Review, Vol. 41.1.