تأثیر اتحاد علیه تروریسم بر منابع مادی قدرت ملی جمهوری اسلامی ایران، جمهوری عراق و جمهوری عربی سوریه از منظر واقع‌گرایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای سیاست گذاری عمومی دانشگاه امام صادق(ع)

2 استاد علوم سیاسی، دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (ع) تهران

3 دانشجوی دکترای علوم سیاسی دانشگاه امام صادق(ع)

10.22084/rjir.2018.16239.2411

چکیده

واکاوی تأثیر همکاری ضد تروریستی در قالب یک اتحاد میان جمهوری اسلامی ایران، جمهوری عراق و جمهوری عربی سوریه بر منابع مادی قدرت ملی این سه دولت- ملت از منظر نظریه واقع­گرایی روابط بین‌الملل مسئله این پژوهش است. بر این اساس، پرسش اصلی پژوهش این است که اتحاد ایران، عراق و سوریه علیه تروریسم، بر منابع مادی قدرت ملی این سه دولت چه تأثیری دارد؟  
روش انجام پژوهش توصیفی- تحلیلی است و روش گردآوری آن، کتابخانه ­ای است. نظریه واقع­ گرایی روابط بین ­الملل به ­عنوان چارچوب نظری این پژوهش مورد استفاده قرار گرفته است. یافته­ اصلی این پژوهش آن است که اتحاد ضد تروریستی ایران، عراق و سوریه به تقویت قدرت ملی سه دولت در ابعاد ژئوپلیتیک، نظامی و اقتصادی منجر می­شود. تأثیر اتحاد مزبور در بُعد ژئوپلیتیک به­ صورت گسترش تسلط سه کشور بر مناطق راهبردی خاورمیانه شمالی و ایجاد اتصال میان حوزه­ های ژئوپلیتیکی مهم نمود یافته، در بُعد نظامی بر افزایش توانمندی ­ها در سه حوزه تجهیزات، پشتیبانی و لجستیک و نیروی انسانی تأکید شده و در بُعد اقتصادی، گسترش سیطره بر بیضی استراتژیک انرژی و هم ­افزایی در ذخایر نفت و گاز مورد توجه واقع شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Impact of Counter Terrorism Alliance on Tangible National Power Resources of The Islamic Republic of Iran, the Republic of Iraq and the Syrian Arab Republic from The Perspective of Realism

نویسندگان [English]

  • Mohammad Eslami Majd 1
  • Jalal Derakhsheh 2
  • Alireza Beygi 3
1 faculty of islamic studies and political science, Imam Sadiq University, Tehran
2 professor of political science, faculty of Islamic studies and political science, Imam Sadiq University, Tehran
3 faculty of Islamic studies and political science, Imam Sadiq University, Tehran
چکیده [English]

The analysis of the impact of the counter-terrorism cooperation as an alliance between the I.R.I, the Republic of Iraq and the Syrian Arab Republic on tangible national power resources of these nation- states from the perspective of the realist theory of international relations is the problematic of this research. The main question is that what is the impact of the alliance between Iran, Iraq and Syria against terrorism on the tangible resources of the national power of these three states? Other questions are what is the impact of counter terrorism alliance on geopolitical national power resources of the three states? what is the impact of alliance on military national power resources of the three states and what is the impact of alliance on economic national power resources of the three states? This research is based on a hypothesis which is that the alliance between Iran, Iraq and Syria against terrorism has strengthened the tangible national power resources of them. The method of this research is descriptive- analytical and its data gathering method is a secondary study. The realism is used as the theoretical framework of this research. The main finding of this research is that the counter terrorism alliance between Iran, Iraq and Syria has led to strengthening the national power of these states in geopolitical, military and economic dimensions. This impact in the geopolitical context has found as extending the dominance of the three states on strategic regions of north Middle East and connecting between important geopolitical areas. The impact has been found in military dimension as increasing the ability in equipment, support and logistics and manpower. At the economic context the concentration has been on the extending dominance of the three states on the strategic energy ellipse and synergism in the field of oil and gas resources.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Alliance
  • Iran
  • Iraq
  • Syria
  • National Power

-     اسمعیلی، علی و جانسیز، احمد (1395)، «علل گسترش روابط استراتژیک ایران با سوریه؛ از حمله آمریکا به عراق تا آغاز بحران در سوریه 2003- 2011»، فصلنامه پژوهش­های راهبردی سیاست، شماره 21، 151- 174.

-     آقایی، سید داوود و اکبری، حمیدرضا (1388)، «مناسبات استراتژیک از منظر تئوری­های اتحاد»، مطالعات روابط بین‌الملل، شماره 6، 1- 24.

-     بختیارپور، علی و عزتی، عزت­الله (1389)، «بسط ژئوپلیتیک ایران در خاورمیانه عربی با ترسیم مدل بسط در مدیترانه شرقی»، جغرافیای سرزمینی، شماره 27، 1- 20.

-     پارسای، رضا و مطهرنیا، مهدی (1393)، «اثرگذاری محور ایران، سوریه و حزب­الله بر منافع آمریکا در خاورمیانه»، مجله سیاست دفاعی، شماره 86، 107- 138.

-     جعفری، علی‌اکبر و نیک‌روش، ملیحه (1392)، «منابع سیاسی قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران در کشور عراق جدید»، پژوهش­های انقلاب اسلامی، شماره 7، 103- 124.

-     جعفری، علی‌اکبر و نیک‌روش، ملیحه (1394)، «منابع فرهنگی قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران در عراق نوین»، مطالعات قدرت نرم، شماره 12، 29- 50.

-     ده‍ق‍ان‍ی‌ ف‍ی‍روزآب‍ادی، سید جلال (1395)، کلیات روابط بین‌الملل، تهران: نشر مخاطب‌.

-     شیرازی، حبیب‌الله ابوالحسن و پارسه، رضا (1393)، «ائتلاف سه­گانه ایران، سوریه و حزب­الله و تأثیر آن بر منافع آمریکا در خاورمیانه»، فصلنامه سیاست جهانی، شماره 1، 73- 114.

-     عارفی­مقدم، پویا (1392)، تأثیر زمینه­های همکاری اقتصادی ایران و عراق بر سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، پایان­نامه کارشناسی ارشد، علوم سیاسی، دانشکده علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی.

-     عالم، عبدالرحمن (1395)، بنیادهای علم سیاست، تهران: نشر نی.

-     عباسی، ابراهیم (1393)، «خاورمیانه شمالی: سازه­ای جدید برای همکاری در شبکه منطقه­ای خاورمیانه»، فصلنامه سیاست جهانی، شماره 1، 115- 160.

-     عباسی، ابراهیم و همکاران (1394)، «بررسی تطبیقی جایگاه ارتباطی خاورمیانه شمالی با آسیای مرکزی در مقایسه با سایر حوزه­های خاورمیانه»، مطالعات اوراسیای مرکزی، شماره 2، 289- 310.

-     عزتی، عزت­الله (1371)، ژئوپلیتیک، تهران: سمت.

-     قدسنا (29/3/1396)، «بیانیه سپاه درباره حمله موشکی از کرمانشاه به مقر داعش در سوریه»، http://qodsna.com/fa/301072

-     کیوان حسینی، سید اصغر و جمعه‌زاده، راحله (1392)، «تبیین نظری قدرت نرم بر مبنای نگرش فرا نای به کاربست منابع غیرمادی قدرت در سیاست خارجی»، پژوهش سیاست نظری، شماره 13، 139- 160.

-     مجتهدزاده، پیروز (1381)، جغرافیای سیاسی و سیاست جغرافیایی، تهران: سمت.

-     مختاری هشی، حسین (1391)، مجموعه مقالات همایش ژئوپلیتیک شیعه، تهران: انجمن ژئوپلیتیک ایران.

-     مشیرزاده، حمیرا (1394)، تحول در نظریه­های روابط بین­الملل، تهران: سمت، چ 10.

-     مورگنتا، هانس جی (1374)، سیاست­ میان ملت­ها، (حمیرا مشیرزاده)، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.

-     المیادین (13/11/96)، ««أم المعارک» تُخرج داعش من آخر معقل له فی سوریا»، yon.ir/ZLWga

-      Morgenthau, Hans J (1997), Politics among Nations: The Struggle for Power and Peace, Revised by Kenneth W. Thompson, Beijing: Peking University Press.

-      Kemp, Geoffrey (2010), The East Moves West India, China, and Asia’s Growing Presence in the Middle East, Washington D.C: Brookings Institution Press.

-      Walt, Estephen M (1987), The Origins of Alliances, USA: Cornell University Press.

-      Dudley, Bob (2017), BP Statistical Review of World Energy June 2017

-      Griffiths, Martin and Others (2008), International Relations: The Key Concepts, London: Routledge.

-      Hart, J. (1976), "Three approaches to the measurement of power in international relations". International Organization, 30(2), 289-305.

-      Lerche, Charles O.; Said, Abdul Aziz (1979), Concepts of international politics. In global perspective, 3rd ed. Englewood Cliffs, London: Prentice-Hall.

-      Roth, Daniel J. (01.25.2018), http://www.jpost.com/Middle-East/Iran-News/Danon-Iran-currently-controls-82-thousand-fighters-in-Syria-539844

-      Sly, Liz; loveluck, Louisa and Ryan, Missy (12.14.2017), https://www.washingtonpost.com/world/endgame-in-aleppo-the-most-decisive-battle-yet-in-syrias-war/2016/12/13/eff36c3a-c16c-11e6-92e8-c07f4f671da4_story.html? utm_term=.d7c54eb8b56f