تطبیق اندیشه تقریب از منظر امام خمینی(ره) و آیت الله بروجردی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

استادیار دانشگاه پیام نور

چکیده

هدف از پژوهش حاضر، بررسی اندیشه «تقریب» در دیدگاه­های امام خمینی(ره) و آیت­الله بروجردی است. با توجه به این که یکی از مقاصد مهم شریعت­های آسمانی و فرامین عقلی، مسأله‏ وحدت و اتحاد است و این مقصد ضرورتی‏ عقلی و شرعی و از عوامل حفظ بقای اجتماع انسانی می‏باشد و از طرفی، تفرقه که امروزه به یکی از تاکتیک­های سیاسی قدرت­های بزرگ در کشورهای اسلامی تبدیل گردیده، باعث شده است تا وحدت و اتحاد سیاسی مسلمانان یکی از دغدغه‏های مصلحان بزرگ تاریخ باشد، پژوهش حاضر به بررسی این سؤالات می­پردازد که امام خمینی(ره) و آیت­الله بروجردی (از جمله احیاکنندگان اندیشه تقریب) چگونه تقریب بین مذاهب را ارزیابی می­کردند؟ اتحاد سیاسی مسلمانان از نظر آنان چگونه محقق می‏شود؟ آیا وحدت، رویکردی تاکتیکی است و یا استراتژیکی؟ آثار و نتایج و پیامدهای اتحاد سیاسی جهان اسلام چیست؟  و راه‏های تقویت وحدت کدامند؟ با توجه به هدف و پرسش­های فوق، این پژوهش با استفاده از روش تحقیق اسنادی و با استناد به تمام آثار به­جا مانده از اندیشمندان فوق به بررسی موضوع پرداخته است. نتایج بررسی نشان می­دهد که امام خمینی و آیت­الله بروجردی طرح راهبردی تحقق وحدت و تقریب را در قالب یک نظریه­ی سیاسی و تلقّی وحدت به عنوان امری راهبردی و استراتژیک می­نگریستند و در تلاش بودند که طی یک فرایندی، در چند مرحله شامل ایجاد بستر و شرایط مناسب برای تحقق وحدت، فعال شدن نخبگان سیاسی و مذهبی به عنوان مجریان وحدت، به کارگیری ابزارهای لازم را برای حرکت در مسیر اتحاد سیاسی مسلمانان اعمال نمایند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Approximate idea of the view of Imam Khomeini and Ayatollah Boroujerdi

نویسندگان [English]

  • seyyed hasan ghoreishi karin
  • ahmad hosein falahi
  • yadoallah khorram abadi
چکیده [English]

The purpose of this study is thought of "approximation" from the view of Imam Khomeini and Ayatollah Boroujerdi. Given that one of the main purposes of the divine law and intellectual orders, is the issue of unity and this purpose is an intellectual and religious necessity and (This purpose) is one of the factors for survival of human society. On the other hand, today's divisive political tactics have become major powers in Islamic countries, has led to political unity of Muslims be one of the great reformers concerned, The present study addresses these questions: How Imam Khomeini and Ayatollah Boroujerdi (including revivalists thoughts approximation) evaluate the proximity between religions? How are they achieved political unity of Muslims? Is unity, tactical or strategic approach? What are the consequences and implications of political unity of the Muslim world? What are the ways of strengthening unity? According to the above questions, this study used archival research and citing all traces left by these scholars is to examine the issue. The results show that the Imam Khomeini and Ayatollah Boroujerdi viewed the strategic plan to achieve unity and approximation, in terms of political theory and the unity as a matter of strategy and strategic, And were working within a process, include the steps substrate. And conditions for the realization of unity, Activation of the political and religious elite, (as executors of unity), and applying the necessary tools, navigate the unity of Muslims.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Approximation
  • Imam Khomeini
  • Ayatollah Boroujerdi

- قران کریم، ترجمه فولادوند.

- استرآبادی(بی­تا)، میرزا مهدی خان: جهانگشای نادری. بی نا.

- انصارى، حمید(1373)‏، حدیث بیدارى، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى (س)، تهران.

- بروجردی، حسین طباطبایی(1416ق)، البدر الزاهر فی الصلاه الجمعه و المسافر، (مقرر- منتظری) مکتبیه منتظری، قم.

- ــــــــــــــــــــــ ( 1415ق)، نهایة الاصول، (مقرر- منتظری) نشر تفکر، قم.

- ــــــــــــــــــــــ (1417ق)، فی اصول فقه، (مقرر- اشتهاردی)، نشر اسلامی،  قم.

- ــــــــــــــــــــــ (1420ق)، تقریرات (مقرر- صافی گلپایگانی) دفتر تبلیغات اسلامی، قم.

- دوانی، علی (1377)، نهضت روحانیون ایران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تهران.

- ـــــــــ (1372)، زندگانی زعیم بزرگ عالم تشیع آیت الله بروجردی،  مطهر، تهران.

- سبحانی، جعفر(1427 هـ ق)، رسائل و مقالات، موسسه امام صادق، قم.

- شلتوت، محمود(1367ق)، «تفسیر القرآن الکریم»، مجلة رساله الإسلام، شماره اوّل، سال سوم، ربیع الأول.

- علوی طباطبائی، حسین: (1341)، خاطرات زندگی ایت الله بروجردی، اطلاعات، تهران.

- گرامی، محمد علی(1381)، خاطرات گرامی. مرکز اسنادانقلاب اسلامی، تهران.

- امام خمینی، روح الله(1375)، سر الصلوة، مؤسسه نشر آثار امام‏ خمینی، تهران.

- ــــــــــــــــــ (1357)، ولایت فقیه، امیرکبیر، تهران.

- ــــــــــــــــــ صحیفه نور، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تهران، نرم‏افزار صحیفه نور

- ـــــــــــــــــ (1371)، وصیت‏نامه سیاسی ـ الهی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.

- ـــــــــــــــــ (1362)، در جستجوی راه از کلام امام، امیر کبیر، تهران.

- ـــــــــــــــــ (1366)، استفتائات، نشر اسلامی، قم، ج1.

- ـــــــــــــــــ (1378)، جهان اسلام از دیدگاه امام، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام، تهران.

-  ـــــــــــــــــ صحیفه امام، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام، تهران، 1379.

- ـــــــــــــــــ (1372)، کلمات قصار، پندها و حکمتها، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام، تهران.

- مطهری، مرتضی(1363)، تکامل اجتماعی انسان، صدرا، تهران.

- مکی،حسین(1362)، تاریخ20 سالةایران، نشر ناشر، تهران.

- منظور الاجداد، حسین(1379)، مرجعیت در عرصه اجتماع و سیاست، شیرازه، تهران.

- معزالدین، محمدسعید(1374)، آوای وحدت، انتشارات مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، تهران.

- واعظ زاده خراسانی، محمد (1385)، زندگی آیت الله العظمی بروجردی، مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی.

- ـــــــــــــــــــــــ (1386)، مجله کیهان فرهنگی ، شماره، 257.

- یوسفیان، نعمت الله(۱۳۷۹)، شخصیت و دیدگاههای فقهی امام خمینی(ره)، مرکز تحقیقات اسلامی سپاه، قم.