تأثیر نحوه «ادراک تهدید تحریم» در جمهوری اسلامی ایران بر نحوه مدیریت پرونده هسته‌ای- تحریم‌ها - مذاکرات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه روابط بین الملل دانشگاه خوارزمی

2 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه یاسوج

10.22084/rjir.2021.24803.3369

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر «ادراک تهدید تحریم» در جمهوری اسلامی ایران بر نحوه مدیریت پرونده هسته‌ای-تحریم‌ها– مذاکرات می‌باشد.

روش‌شناسی پژوهش:
در این پژوهش، بینش‌ها و متغیرهای گزینشی 1)مکتب کپنهاگ، 2)مکتب پاریس و 3)مطالعات اطلاعاتی به‌منظور فهم دقیق‌تر مفهوم «تحریم» به‌کار گرفته می‌شود. از «مکتب کپنهاگ» دو متغیر «تهدید سیاسی» و «تهدید اقتصادی»، از «مکتب پاریس» متغیر «تهدید گفتمانی» و از زیررشته «مطالعات اطلاعاتی» متغیر «کارکردهای اطلاعات» وام گرفته می‌شود تا مفهوم «تهدید» بهتر درک گردد. از این‌رو می‌توان متدولوژی این پژوهش را نوعی گلچین‌گرایی از میان سه نظریه فوق دانست.

یافته‌ها:
نحوه ادراک تهدید تحریم به صورت مستقیم بر نحوه مدیریت پرونده هسته‌ای-تحریم‌ها-مذاکرات تأثیرگذار است: چنان‌چه «تحریم» دارای ماهیت اقتصادی-سیاسی ادراک گردد، در مدیریت پرونده بر ابزارهای اقتصادی-سیاسی تأکید می‌گردد. چنین رویکردی در زمان دولت‌های یازدهم و دوازدهم دنبال گردید و ماحصل آن موافقت‌نامه برجام(JCPOA) بود که تلاش داشت پرونده را حل‌وفصل نماید و به‌دلایلی نظیر نگرانی ایالات متحده از دست‌آوردهای نسبی جمهوری اسلامی ایران و محاسبات منفعت‌جویانه و غلط ترامپ زمین‌گیر شد. چنان‌چه ماهیتی اقتصادی-گفتمانی-اطلاعات‌محور-سیاسی برای «تحریم» ادراک گردد، علاوه بر احیای توافق با 1+5P(به‌عنوان شرط لازم و نه کافی)، اقدامات مکمل پنج‌گانه‌ای دنبال می‌گردد، زیرا این‌گونه مفروض ‌گرفته می‌شود که: الف)تا زمانی که ایالات متحده تحریم را ابزار کارآمدی جهت تغییر رفتار و مهار جمهوری اسلامی ایران بداند از آن دست نخواهد کشید؛ ب)حل پرونده هسته-ای-تحریم‌ها– مذاکرات به‌معنای حل پرونده‌های حقوق بشر-تحریم‌ها، منطقه‌ای-تحریم‌ها و رفتار جمهوری اسلامی-تحریم‌ها نخواهد بود.

کلیدواژه‌ها