بررسی جامعه شناختی نبرد نمادین شاه و امام خمینی (ره) در انقلاب 57 از دیدگاه پیر بوردیو

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه علوم سیاسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

10.22084/rjir.2022.24931.3383

چکیده

هدف: تاکنون پژوهش‌های صورت گرفته درباره انقلاب اسلامی بر جنبه‌های ساختاری، فرهنگی، اقتصادی و مذهبی متمرکز بوده است و کمتر پژوهشی به ویژگی‌های جامعه‌شناختی سلوک رهبران رژیم پهلوی و انقلاب اختصاص یافته است. بنابراین هدف این پژوهش، مطالعه جنبه‌های مغفول شکل‌گیری انقلاب با تمرکز بر شناخت خصلت‌ها و عملکرد شاه و رهبر انقلاب یعنی امام خمینی(ره) در میدان سیاسی و اجتماعی ایران است.
روش‌شناسی پژوهش: روش پژوهش ما کیفی است و در این مقاله با بهره‌گیری از نظریه پراتیک «پیر بوردیو» جامعه‌شناس فرانسوی، تلاش کردیم نبرد میان شاه و امام را از زاویه تأثیرگذاری خصلت‌ها و سرمایه‌ها در میدان سیاسی ایران در سال 57 مورد تبیین قرار دهیم.
یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که امام خمینی(ره) با اتکا بر سلوک شخصی و جهان نمادین اسلامی- شیعی نسبت به خصلت‌ها و سلوک شاه، نزدمردم جذابیت بیشتری پیدا کرد و با اتکا برسرمایه نمادین، میدان سیاسی و اجتماعی مبارزه علیه رژیم پهلوی را از آن خود ساخت.
نتیجه‌گیری: بررسی جامعه شناختی سلوک شخصی امام خمینی‌(ره) و شاه براساس نظریه «بوردیو» نشان می‌دهد که در میدان سیاسی - اجتماعی دهه 50 شمسی در ایران، امام توانست باورهای مردم را متحول نماید و با نمادین ساختن میدان مبارزه، قدرت فیزیکی و دستگاه سرکوب رژیم پهلوی را با فروپاشی روبه‌رو سازد.

کلیدواژه‌ها


  • Abrahamian, Ervand (2008). Iran between two revolutions, Translated by Ahmad Golmohammadi & Mohammad Ebraheim Fattahei Valilaei, Tehran: Ney. (In Persian).
  • Amjad, Mohammad (2002). Iran: From dictatorship to theocracy, Tehran: Center for Rethinking of Islam and Iran. (In Persian)
  • Bashiriyeh, Hossein (2003). Revolution and Political Mobilization, Tehran: Tehran University. (In Persian)
  • Bayat, Assef (2012). Street Politics: Poor Peoples movement in Iran, Translated by Assadollah Nabavi, Tehran: pardis danesh. (In Persian)
  • Bourdieu, Pierre & Walquant, loicj.d. (1992). An invitation to reflexive Sociology, The University od Chicago Press.
  • Bourdieu, Pierre (1990). Outline of a Theory of Practice, London: Cambridge University Press.
  • Bourdieu, Pierre (2005). Language and Symbolic Power, Translated by Gino Raymond and Matthew Adamson, London, Polity Press.
  • Brojerdi, Mehrzad (2005). Iranian Intellectuals and the West: The Tormented Triumph of Nativism, Translated by Jamshid Shirazi, Tehran: Farzan Rooz. (In Persian)
  • Foran, John (2017). Century of Revolution: Social Movements in Iran, Translated by Hassan Asadi, Tehran: Mola. (In Persian)
  • http://www.imam-khomeini.ir
  • Kamrava Mehran (2019). Revolution in Iran: The Roots of Turmoil, Translated by Mostafa Mehreen, Tehran: kargadan. (In Persian)
  • Kapuscinski, Ryszard (1999). Shah of Shahs, Translated by Valiollah Ebraheimi, Tehran: Nikpendar. (In Persian)
  • Khomeini, Emam (1999). Sahifah Emam Khomeini, Tehran: Moassese Tanzim & Nashre Asar Emam Khomeini. (In Persian)
  • Khorokhavar, Farhad (2007). Views and Works, by Mohsen Mottaqi, Tehran: Nazar. (In Persian)
  • Khorramshad, Mohammad Bagher (2005). The Social Scientists and Iranian Islamic Revolution, Tehran: Center for Rethinking of Islam and Iran. (In Persian)
  • Matin, Afshin (2020). Both Eastern and Western: An Intellectual History of Iranian Modernity, Translated by Hassan Fesharaki, Tehran: Shirazeh. (In Persian)
  • Milani, Abbas (2001). The Persian Sphinx, Tehran: Akhtaran. (In Persian)
  • Moaddel Mansoor (2003).Class, Politics and Ideology in the Iranian Revolution, Translated by Mohammad Salar Kasraei, Tehran: Center for Rethinking of Islam and Iran. (In Persian)
  • Mohseniyan Rad, Mhadi (1996). Revolution,Press and values, Tehran: Organization of Cultural Documents of the Islamic Revolution. (In Persian)
  • Nabavi, Negin (2009). Intellectuals and the state in Iran: Politics Discourse, and the Dilemma of Authenhicity, Translated by Hassan Fesharaki, Tehran: shiraze. (In Persian)
  • Naghibzadeh, Ahamad (2002). The influence of national culture on the foreign policy of the Islamic Republic of Iran, Tehran: Ministry of Foreign Affairs, Printing and Publishing Center. (In Persian)
  • Naghibzadeh, Ahamad (2006). “What factors contributed to the development of political science and international relations?”; Political Quarterly, Vol. 71, No. 1: 355-374. (In Persian)
  • Niyazmand, S. Reza (2004). Shiites in the history of Iran: What do Shiites say and what do they want?, Tehran: Hekayat ghalam novin. (In Persian)
  • Ostovar, Majid (2013). Islamic Revolution and War Symbols, Tehran: Negahe Moaser. (In Persian)
  • Ostovar, Majid (2016). “The role of symbolic power in the formation of the Islamic Revolution of Iran”, Tehran: Aftab Tosseh. Vol. 5, No. 1: 121-154. (In Persian)
  • Pahlavi, Mohammad Reza, (1977). Toward the Great Civilization: A Dream Revisited, Tehran: Originally Publish. (In Persian)
-      Parsa, Misagh (2018).”Mosque of Last Resort: State Reform and Social Conflict in the Early 1960s”, in A century of revolution: social movements in Iran, John Foran, editor. (In Persian)
  • Rajaee, Farhang (2003). The problem of Iranian identity today: playing a role in the age of one civilization and several cultures, Tehran: ney. (In Persian)
  • Ritzer,George (2007). Contemporary Sociological, Tehran: Elmi. (In Persian)
  • Sariolghalam Mahmood (2018). Iranian Authoritarianism During the Pahlavi Era, Tehran: Gandhi. (In Persian)
  • Shir Aliniya, Jafar (2014). Illustrated encyclopedia of the life history of Imam Khomeini, Tehran: Sayan. (In Persian)

-      Walquant, loicj.d in Rob Stones (2004). Key Sociological Thinkers, Translated by Mehrdad Mirdamadi, Tehran: Markaz. (In Persian)

  • Zonis, Marvin (1991). Majestic Failure: The Fall of the Shah, Translated by Abbas Mokhber, Tehran: Tarhe no. (In Persian)