‌بررسی «تحول از» و «تحول در» گفتمان امنیتی- نظامی جمهوری اسلامی ایران نسبت به گفتمان امنیتی- نظامی اسلام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه روابط بین‌الملل دانشگاه خوارزمی تهران

2 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه یاسوج

10.22084/rjir.2023.27620.3615

چکیده

هدف: گفتمان‌های امنیتی- نظامی به کنش‌ها و کردارهای امنیتی- نظامی شکل می‌دهند. یک گفتمان امنیتی- نظامی حتی به تجهیزات امنیتی- نظامی معنا می‌بخشد و مشخص می‌کند که این تجهیزات باید به سمت چه کسی نشانه روند و به سمت چه کسی نشانه نروند. هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی گفتمان امنیتی- نظامی اسلام (به‌عنوان گفتمان مرجع) و گفتمان امنیتی- نظامی جمهوری اسلامی ایران (1368-1401) و بررسی «تحول از» و «تحول در» گفتمان جمهوری اسلامی ایران نسبت به گفتمان اسلام می‌باشد.
روش‌شناسی پژوهش: چارچوب نظری پژوهش حاضر، نظریه تحلیل گفتمان لاکلا و موفه می‌باشد. در بخش بررسی فرضیه از روش تحلیل محتوای کیفی (با رویکرد استقرایی- آشکار و در شش گام) به‌منظور بررسی «تحول از» و «تحول در» گفتمان جمهوری اسلامی ایران نسبت به گفتمان امنیتی اسلام استفاده می‌شود. این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی می‌باشد.
یافته‌­ها: یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌دهند که گفتمان امنیتی- نظامی اسلام نسبت به گفتمان امنیتی- نظامی جمهوری اسلامی ایران تأکید و اهمیت بیشتری برای «امنیت ایجابی» و تأکید و اهمیت کم‌تری برای «امنیت سلبی» و «ابزارهای ایجاد و حفظ امنیت» قائل است.
نتیجه­‌گیری: در این پژوهش، گام‌های شش‌گانه تحلیل محتوای کیفی، استقرایی و آشکار به‌منظور مشخص شدن حدوث یا عدم حدوث «تحول از» و «تحول در» گفتمان امنیتی- نظامی جمهوری اسلامی ایران نسبت به گفتمان امنیتی- نظامی اسلام پیموده شد. نتیجه‌ آن است که «تحول از» گفتمان امنیتی- نظامی جمهوری اسلامی ایران نسبت به گفتمان امنیتی- نظامی اسلام رخ نداده، لکن «تحول در» گفتمان امنیتی- نظامی جمهوری اسلامی ایران نسبت به گفتمان امنیتی- نظامی اسلام حادث شده است.

کلیدواژه‌ها