بایسته‌های دیپلماسی مقاومت در اندیشه قرآنی مقام معظم رهبری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری علوم سیاسی، مدرس دانشگاه تهران.

2 دانشیار روابط بین‌الملل دانشگاه باقرالعلوم(ع) قم .

10.22084/rjir.2024.28855.3750

چکیده

هدف: هدف از پژوهش حاضر، شناخت بایسته­ های دیپلماسی مقاومت از دیدگاه مقام معظم رهبری است. الزاماتی که نه تنها تبیین ­کننده ماهیت دیپلماسی مقاومت، بلکه مؤثر در افزایش کارآمدی آن می ­باشد. در این سطح دیپلماسی مقاومت ناظر به سطح نظری و رفتاری است که در مواجهه  با طرف ­های دیگر ظهور می ­یابد.
روش­ شناسی پژوهش: در این پژوهش با استفاده از روش توصیفی- تبیینی و با بهره ­گیری از ادبیات دیپلماسی مقاومت، دیدگاه مقام معظم رهبری در مورد بایسته ­های دیپلماسی مقاومت مورد مطالعه قرار گرفت. بدین منظور بیانات رهبری انقلاب و مستندات قرآنی آن که ناظر بر وجوه الزامات دیپلماسی مقاومت است بیان گردید. 
یافته­ ها: یافته­ های مطالعه نشان می ­دهد که بایسته ­های دیپلماسی مقاومت را می­توان در چهار سطح بیان نمود. در سطح بنیادین و بینشی ناظر به باور به حاکمیت و نصرت الهی، جهت ­گیری اسلامی و دیپلماسی انقلابی است. درسطح کارگزاری و رفتاری شامل پیدایش دولت مقاومت و دیپلماسی آن بر اساس عزتمندی می ­باشد. سطح راهبردی در برگیرنده راهبردهای میدان-دیپلماسی، نرمش قهرمانانه، بازدارندگی مؤثر و تصویرسازی صریح و قاطع است. در سطح کارآمدی و اثربخشی می ­توان  تحقق جبهه متحد اسلامی و دستیابی به ذهنیت و گفتمان مشترک را بیان داشت.
نتیجه­ گیری: یکی از محورهای مهم اندیشه سیاسی رهبر معظم انقلاب، معطوف به مقاومت، مبانی، اهداف و راهبردهای آن بر اساس فرامین قرآن و سیره معصومین(ع) است، همچنین مقاومت در راه تحقق بخشیدن به اهداف الهی یکی از راهبردهای اصلی اندیشه انقلاب اسلامی است. دیپلماسی مقاومت نیز نه تنها ریشه در عدالت خواهی و مبارزه با زیاده ­خواهی دارد، بلکه دارای مبنایی قرآنی است. در اندیشه رهبر معظم انقلاب، الزامات دیپلماسی مقاومت مبتنی بر توحید و ارزش ­های الهی است که به عنوان دال مرکزی، سایر دال‌ها در پیوند با آن معنا می ­یابد و کنش کارگزارن درسطح بینشی، رفتاری و راهبردی را شکل می ­دهد.

کلیدواژه‌ها


  • The holy Quran

    The Constitution of the Islamic Republic of Iran.

    • Akhan nilchi, nafiseh; Keshavarz shkari, abbas (2021). “The Model for Measuring and Evaluating the Efficacy of the Islamic Revolution” , Scientific Quarterly of Islamic Revolution Research, Vol. 10, No. 54: 201-234. (In Persian)
    • ‌Asadi, Majid; Valivand Zamani, Hossein (2023). “A Comparative Study of the Purpose of War and Defense in Islamic and Christian Military Thought”," Military Management Quarterly, Vol. 23, No. 2: 1-24. (In Persian)
    • Darghahi, Mehdi (2023). “The Nature of Resistance Strategy in the Thought of the Supreme Leader and Analysis of Its Rational Foundations from the Perspective of Political Jurisprudence”, Islamic Government Quarterly, Vol. 28, No. 2, 27-46. (In Persian)
    • Dehghani Firoozabadi, Seyed Jalal; Khormashad, Mohammad Bagher; Rastegari, Mohammad Hossein(2015). “The Key Components of the Cultural Diplomacy of the Islamic Republic of Iran”, Journal of Islamic Revolution Studies, Vol. 9, No. 32, 3-24. (In Persian)
    • Dehshiri, Mohammad Reza; Hosseini Fahreji, Mojtaba (2019). “The Position of Palestinian Groups in the Islamic Republic of Iran's Diplomacy of Resistance” , Palestine Strategic Discourse Quarterly, Vol. 1, No. 2, 27-42. (In Persian)
    • Eftekhari, Asghar (2021). Resistance in Islam; Theory and Model, Tehran: Imam Sadiq University. (In Persian)
    • ‌Ghadiri Kangavari, Ruhollah (2022). “The Theory of Revolutionary New Order in International Relations”, Strategic Studies Quarterly, Vol. 25, No. 2, 331-368. (In Persian)
    • Ghalandari, Yaqub; Mohseni, Hossein (2023). “The Role of Resistance Discourse in Regional Order-Making; Capacities and Challenges”, Crisis Research Journal of the Islamic World, Vol. 10, No. 4, 67-89. (In Persian)
    • http://farsi.khamenei.ir.
    • Javadi Arjmand, Mohammad Jafar; Mohammadi Misiri, Ali (2019). “The Origin of Resistance Thought in Iran”, Islamic Politics Research Quarterly, Vol. 7, No. 16, 362-385. (In Persian)
    • Lakzaei, Reza (2020). “The Discourse of Resistance in the International Arena in the Thoughts of Ayatollah Khamenei with Emphasis on the Statement of the Second Step”, Journal of Humanities Research, Vol. 1, No. 13, 129-150. (In Persian)
    • Mirarab, Farajullah (2018). “Analysis of Heroic Flexibility in the Islamic Resistance Strategy with Emphasis on the Thought of Imam Khamenei”,Islamic Government Quarterly, Vol. 25, No. 3, 77-100. (In Persian)
    • Reza Dad, Darvish(2021). Resistance and the Axis of Resistance; Theory and Practice. Tehran: Institute for Cultural Studies and International Research of Contemporary Abrar. (In Persian)
    • Sadeghzadeh, Mohammad Ali (2023). “The Role of the Supreme Leader in Explaining the Diplomacy of Resistance with Emphasis on the Defense Doctrine”, Holy Defense Studies Quarterly, Vol. 9, No. 1, 153-177. (In Persian)