راهبرد سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در قبال جنبش بیداری اسلامی اخیر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای مطالعات انقلاب اسلامی و عضو هیأت علمی دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)

2 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم سیاسی

چکیده

بیداری اسلامی (انقلاب­های نوظهور جهان عرب) واجد تحولاتی است که سیاست خارجی تمام بازیگران منطقه از جمله ایران را متأثر خواهد کرد. جمهوری اسلامی ایران که برخاسته از انقلابی مذهبی است، در مواجهه با این تحولات، توأمان فرصت و چالش­های متعددی را در عرصة سیاست خارجی راهبردی خود شاهد بوده که برآیند این روند، الزام ِگزینشِ راهبردی قابل اعتنا برای تأمین امنیت و استفاده از فرصت­ها را گوشزد می­کند. این پژوهش با توجه به بافت منطقة خاورمیانه و رهیافت­های متنوع نظری در عرصة سیاست بین­الملل، اتخاذ راهبردِ منطقه­ای ایران مبتنی بر رویکرد نظری «رئالسیسم تدافعی» را از قابلیت بیشتری جهت توفیق در مواجهه با تحولات منطقه دانسته، تا ضمن افزایش قدرت ملی، خصومت­های رقبای منطقه­­ای را نیز بر نیانگیزد. در این راستا، ایران ضمن تعریف دو حلقة فوری و غیرفوری در محیط امنیتی خویش، سعی در استفاده از دو ابزار استراتژیکی و ایدئولوژیکی برای رفع نگرانی­های راهبردی خود نموده است تا ضمن برطرف نمودن تهدیدات امنیتی از یک طرف و از طرف دیگر با حمایت از اکثر انقلاب­های منطقه در راستای افزایش نقش منطقه­ای خود، پیروزی جبهه اسلامی و تقویت محور مقاومت اسلامی گام بردارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Iran' Foreign Policy Strategy Toward Islamic Awakening

چکیده [English]

Islamic awakening (emerging revolutions in the Arab world) includes transformations which affect the foreign policy of all regional players such as Iran. Islamic Republic of Iran which is in nature a religious revolution in confrontation with these transformations has, simultaneously different threats and opportunities in term of its foreign policy. This trend makes it inevitable for Iran to choose a reliable and sustainable strategy to turn the threats into opportunities. In this paper by insisting on Defensive Realism Theory attempts have   been made to analyze the mentioned transformations to find out which strategy in the region is the best for Iran to increase its national power and decrease the conflicts with the other regional competitors. In this regard Iran, by identifying two urgent and nonurgent cycles in its security environment has tried to use strategic and ideological tools to achieve the strategic concerns. This effort makes it possible for Iran to concur to the security threats on the one side and by supporting regional revolutions to extend its regional influence and Islamic resistance.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran foreign policy strategy
  • Defensive Realism
  • Invasive Realism
  • Ideology
  • Strategy
  • Islamic Awakening