نسبت مشروعیت و مشارکت سیاسی در اندیشه سیاسی امام خمینی(ره)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه باقر العلوم (ع)

2 دانشجوی دکتری دانشگاه باقرالعلوم (ع)

چکیده

چکیده
نظریة حکومتی امام خمینی(ره) معادلة سه مفهومی (دین، ولایت، ملت) است. در این که سه مؤلفة فوق در دستگاه فکری و اجتهادی امام خمینی(ره) چگونه جمع می­شوند، از منظرهای مختلف قابل بحث است. در این نوشتار، تلاش شده تا از منظر مشروعیت سیاسی و مشارکت سیاسی موضوع فوق مورد تأمل قرار گیرد. سؤال اصلی تحقیق این است که از دیدگاه امام خمینی(ره)، چه نسبتی بین مشارکت سیاسی و مشروعیت سیاسی وجود دارد؟ فرضیة مقاله این است که در تفسیر اجتهادی امام، جایگاه بحث مشروعیت، پیشینی بوده و در فلسفة سیاسی می­گنجد و ماهیتاً از سنخ حکومتی است. ولی مقام بحث مشارکت سیاسی، مقام پسینی و در قلمرو جامعه شناسی بوده و  ماهیت آن از سنخ نظارتی است. بدین لحاظ، ماهیت حکومت از تضارب آن دو منتج شده و در مدل حکومتی «جمهوری اسلامی» به تعادل رسیده  است که «جمهوری» ناظر به بُعد نظارتی و مشارکتی و «اسلامی» ناظر به بُعد حکومتی و مشروعیتی آن است. در نتیجه، به لحاظ روشی، نقطة تعادل و جوش آن دو معطوف به تفسیر اجتهادی ایشان است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Relationship between political legitimacy and political participation from the perspective of Imam Khomeini

چکیده [English]

Imam Khomeini’s theory of state is a three- concept equation (i.e. Religion, Velayat and Nation). How the above mentioned three concepts are added together is subject to discussion from various perspectives. Attempts have been made in this article to review and investigate the issue from the viewpoint of political legitimacy and political participation. The question posed is the investigation of the relationship between political participation and political legitimacy from the viewpoint of Imam Khomeini. It is hypothesized in the article that in Imam Khomeinil’s Ejtehadi Interpretation, legitimacy is prior in position and is incorporated into political philosophy and is of governance type in nature. Howerer, the position of political participation is subsequnet and belongs to the relam of sociology and is regulatory in nature. Therefore, state is the result of the mixture of both. That is, in “Islamic Repulic”, the “Repubice” refers to supervision and participation dimensions and the “Islamic” refers to its governance and legitimacy aspects. Thus, this balance point follows his Ejtehadi Interpretation in methodology.             

کلیدواژه‌ها [English]

  • Political Legitimacy
  • Political Participation
  • Imam Khomeini
  • Ejtehadi Interpretation

آخوند خراسانی،(1412 ق)کفایة الاصول، ج2.قم،موسسه نشر اسلامی

ارسطو، (1371)، سیاست، ترجمه حمید عنایت، چاپ سوم، تهران: انقلاب اسلامی.

توسلی، غلامعباس، (1373)، نظریه­های جامعه شناسی، تهران: سمت.

حائری یزدی، مهدی، (1995)، حکمت و حکومت ، شادی.

امام خمینی، روح اله، (1362)، طلب و اراده، ترجمه احمد فهری، تهران: مرکز انتشارات علمی و فرهنگی.

ــــــــــــــــــــــ، (1376)، ولایت فقیه، تهران: نشر آثار.

ــــــــــــــــــــــ، (1379)، کتاب البیع، ج2، تهران: نشر آثار.

ـــــــــــــــــــــ، (1365)، تحریر الوسیله، ج 1، باب امر به معروف و نهی از منکر.تهران ،مکتبه الاعتماد

ــــــــــــــــــــ ، (1377)، صحیفة امام.موسسه نشر اثار امام ، تهران

ــــــــــــــــــــ ، بی­تا، کشف­الاسرار، قم: آزادی

در جستجوی راه از کلام امام، (1362) دفتر سیزدهم، تهران: امیرکبیر.

دیلمی، احمد،(1381)، مقدمه­ای بر مبانی حقوقی- کلامی نظام سیاسی در اسلام، تهران: نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری.

ذکری، محمد جواد، (1377)، ارسطا، قم : مرکز فرهنگی نهاد نمایندگی.

راش، مایکل، (1377)جامعه و سیاست ، ترجمه منوچهر صبوری سمت ، تهران.

روسو، ژان ژاک، (1368)، قرارداد اجتماعی، ترجمه زیرک زاده، تهران: ادیب.

سجادی، عبدالقیوم، (1382)، مبانی تحزب در اندیشه سیاسی اسلام، قم : بوستان کتاب.

عالم، عبدالرحمن، (1383)، بنیادهای علم سیاست، تهران: نی.

عمید، حسن، (1369)، فرهنگ عمید، تهران: امیرکبیر.

الفراء، محمدبن حسین (قاضی ابویعلی)، (1406ق)، الاحکام السلطانیه، قم: دفتر تبلیغات اسلامی.

فیرحی،داود، (1377)، مفهوم مشارکت سیاسی،فصلنامه علوم سیاسی، شماره1.

کدیور، محسن، (1377)حکومت ولایی،هفته نامه راه نو، شماره 10.

کلینی، فروع، (1368)، کافی، تهران: اسلامیه، ج 1.

کواکبیان، مصطفی، (1378)، مبانی مشروعیت در نظام ولایت فقیه، چ 2، تهران: عروج.