دولت مردان یازدهم و مسئله آمریکا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد علوم سیاسی دانشگاه گیلان

2 فارغ التحصیل رشته روابط بین‌الملل از دانشگاه گیلان

چکیده

با در نظر گرفتن بیش از سه دهه تنش آشکار بین جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا، هدف از این نوشتار، بررسی پیامد سیاست خارجی اعتدال گرا بر روابط دو کشور می باشد. نگارندگان درصددند با استفاده از نظریه واقع گرایی نو کلاسیک، به این پرسش پاسخ دهند که؛ سیاست خارجی اعتدال گرا چه تاثیری بر روابط دو کشور جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا بر جای خواهد گذاشت؟ روش تحقیق در این مقاله توصیفی- تحلیلی و روش گردآوری نیز به سبک کتابخانه ای است. به نظر می رسد؛ سیاست های اعتدال گرایانه دولت مردان یازدهم، اگرچه منجر به گسترش نفوذ منطقه ای ایران خواهد شد، اما بر روابط جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا تاثیر چندانی نخواهد گذاشت. با اینحال در صورت وقوع توافق هسته ای میان ایران و گروه 1+5، کاهش موقت سطح تنش میان دو کشور محتمل خواهد بود اما به دلایلی چون هویت فرهنگی جمهوری اسلامی ایران که منافع و امنیت ملی ایالات متحده را به چالش می کشد، وجود بازیگران بین المللی و منطقه ای که منافع شان در گرو تداوم تنش بین ایران و آمریکا می باشد و نهایتاً تحت تاثیر عوامل داخلی ایالات متحده، احتمالاً جمهوری اسلامی ایران در دوره اعتدال گرایان نیز از سوی این کشور تحت فشار قرار خواهد گرفت که این امر افزایش تنش میان دو کشور را در آینده نزدیک در پی خواهد داشت.

کلیدواژه‌ها


-   امام‌جمعه زاده، سید جواد و بابایی، مجتبی (1394)، نقش اتاق‌های فکر در تصمیم سازی سیاست خارجی آمریکا در قبال پرونده هسته‌ای ایران، پژوهش‌نامه روابط بین‌الملل، دوره هشتم، شماره 29.

-   ایزدی، فواد (1391)، شبکه بررسی مسائل ایران در آمریکا و سیاست‌های ایالات‌متحده در قبال جمهوری اسلامی، فصلنامه روابط خارجی، سال چهارم، شماره 3.

-   بشیری، سعید و ازغندی، علیرضا (1393)، بررسی پایگاه اجتماعی وزیران دولت یازدهم جمهوری اسلامی ایران، رهیافت انقلاب اسلامی، سال هشتم، شماره 29.

-   پوستین چی، زهره و متقی، ابراهیم (1392)، جنگ سرد منطقه‌ای و معادله جابه‌جایی قدرت در سوریه، فصلنامه سیاست جهانی، شماره 1.

-   خلیلی، رضا (1393)، انتخابات ریاست جمهوری یازدهم و چشم‌انداز برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران، مطالعات راهبردی، سال هفدهم، شماره 1.

-    دهقانی فیروزآبادی، سید جلال (1388)، منابع ملی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، سیاست، دوره سی‌ونه، شماره3.

-    دهقانی فیروزآبادی، سید جلال (1390)، واقع‌گرایی نوکلاسیک و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، سال بیست و پنجم، شماره2.

-    راجی، محمدمهدی (1392)، آقای سفیر؛ گفت‌وگو با محمدجواد ظریف، تهران: نی.

-    رضائی، علیرضا و ترابی، قاسم (1392)، سیاست خارجی دولت حسن روحانی، تعامل سازنده در چارچوب دولت توسعه‌گرا، تحقیقات سیاسی- بین‌المللی، شماره 15.

-    روحانی، حسن (1391)، آیا سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در مسیر چشم‌اندازبیست‌ساله است؟ (الف)

-    روحانی، حسن (1388)، آینده خاورمیانه و غرب: رویارویی یا همکاری، روابط خارجی، سال اول، شماره 2. الف

-    روحانی، حسن (1381)، استراتژی جمهوری اسلامی ایران در برابر تهدیدات اخیر آمریکا، راهبرد، شماره 24.

-    روحانی، حسن (1380)، امنیت عمومی، امنیت ملی و چالش‌های فرا روی، راهبرد، شماره 20. الف

-    روحانی، حسن (1391)، امنیت ملی و دیپلماسی هسته‌ای، تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک (ب).

-    روحانی، حسن (1380)، انفجارهای آمریکا و منافع ملی جمهوری اسلامی، راهبرد، شماره 21. ب

-    روحانی، حسن (1380)، پیرامون مواضع اخیر آمریکا در قبال جمهوری اسلامی ایران، راهبرد، شماره 22. ج

-    روحانی، حسن (1388)، چشم‌انداز خاورمیانه: تداوم نگاه غرب یا نگاهی جدید، راهبرد، سال هجدهم، شماره 52. ب

-    روحانی، حسن (1382)، مفهوم جدید حاکمیت ملی یا فرسایش حاکمیت‌ها، حکومت اسلامی، شماره 2.

-    روحانی، حسن (1383)، نهضت خدمت‌رسانی از شعار تا کردار، راهبرد، شماره 33.

-    سنائی، اردشیر و رحمتی مقدم، رومیسا (1394)، روابط ایران و اتحادیه اروپا پس از روی کار آمدن دولت یازدهم، پژوهش‌نامه روابط بین‌الملل، دوره هشتم، شماره 29.

-    سورتچی، محمدرضا (1392)، بررسی نقش جمهوری اسلامی ایران بر امنیت منطقه‌ای و فرا منطقه‌ای، سیاست دفاعی، سال بیست و دوم، شماره 85.

-    طارمی، کامران و مرادی، ایرج (1393)، بررسی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران با اتحادیه اروپا در سه دهه اخیر، پژوهش‌نامه روابط بین‌الملل، دوره هفتم، شماره 28.

-    عبداله خانی، علی، کاردان، عباس (1390)، رویکردها و طرح‌های آمریکایی درباره ایران، تهران: انتشارات مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصر تهران.

-    محمودی، مرتضی و دیگران (1393)، امنیت ملی اسرائیل و استراتژی تهدید نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران، پژوهشنامه روابط بین‌الملل، دوره هفتم، شماره 27.

-    مروتی، لیلا و یزدانی، عنایت‌الله (1393)، تبیین برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران بر روابط متقابل این کشور و اتحادیه اروپا، تحقیقات سیاسی بین‌المللی، شماره 20.

-    مطلبی، مسعود و دیگران (1393)، سیاست جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه اروپا در قفقاز جنوبی: تقابل گرایی یا همکاری جویی، مطالعات اوراسیای مرکزی، دوره هفتم، شماره 2.

-    نقد و بررسی متن توافق‌نامه ژنو: حقیقت توافق ژنو از رؤیا تا واقعیت (1392)، دفتر مطالعات گفتمان انقلاب اسلامی.

-    نوروزی، رسول (بی تا)، واقع‌گرایی نئوکلاسیک، برگرفته از آدرس  www.pajoohe.com.

-     Alam Rizvi, M. Mahtab, Iran Under Rouhani: From Confrontation to Reconciliation, IDSA Issue Brief, Institution for Defence Studies & Analyses.

-     Byrne, (2013), (in) The Domestic and Foreign Policy Challenges of the New Iranian East Program, View Points. No. 30.

-     Ditto, Steven, (2013), The Promise and Peril of Iran’s New President, The Washington Institute for Near East Policy.

-     Fasihi Moghaddam Lakani, Samereh & et al, (2015), Turkish Foreign Policy in South Caucasus and Its Impact in Iran-Azerbaijan Relationship, Journal of Politics and Law; Vol. 8, No. 1.

-     Jansiz, Ahmad & Fasihi Moghaddam Lakani, Samereh, 2015, The Role of Culture and Identity in Relations Between Iran and the United States of America, Asian Culture and History; Vol. 7, No. 2.

-     Lobel, Stevsn E, Norrin M. Ripsman & Jeffrey W. Taliaferro (ed), 2009, Neoclassical Realism, The State, And Foreighn Policy, Cambridge Universty Press. (in)علی اکبر اسدی, 1389.

-     NIS (National Intelligence Strategy of the United States of America), (2014).

-     NSS (National Security Strategy of the United States of America), (1994).

-     NSS (National Security Strategy of the United States of America), (1996).

-     NSS (National Security Strategy of the United States of America), (2006).

-     NSS (National Security Strategy of the United States of America), (2010).

-     NSS (National Security Strategy of the United States of America), (2015).

-     Parsi, Trita, (2013), (in) The Domestic and Foreign Policy Challenges of the New Iranian East Program, View Points. No. 30.

-     Przeczek, Sermin, (2013), Iran’s Foreign Policy Under President Rouhani: Pledges Versus Reality, Ortadogu Analiz.

-     Rager, Paul, (2014), Iranian Foreign Policy after a Nuclear Agreement, Monthy Global Security Briefing, Oxfored Research Group.

-     Rose, Giddeon, (1998), Neoclassical Realism And Theories Of Foreign Policy, world politics, vol. 51.

-     Rouhani, Hasan, (2013), Time to engage, washingtonpost, September.

-     Taliaferro, J.W, (2006), State Building for Future Wars: Neoclassical Realism and the Resource- Extractive State, Security Studies, Pp 464-495.

-     Zarif, Mohammad Javad, (2007), Tackling the Iran-U.S. Crisis: The Need For A Pradigm Shift, Journal of International Affairs, Vol.60 No.2, Pp 73-94.

-     Zarif, Mohammad Javad, (2014), What Iran Really Wants: Iranian Foreign Policy in the Rouhani Era, Foreign Affairs, May-June.

-     http://www.leader.ir

-     http://www.president.ir

-     http://www.rajanews.com