تأثیر رابطه ساختار- کارگزار بر دوقطبی شدن جامعه در انقلاب اسلامی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه علامه طباطبایی

2 دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

     انقلاب اسلامی ایران به مثابة یک دگرگونی بنیادین در حکم نقطة عطفی تاریخی قلمداد می شود. نقطة ثقل شکل­گیری انقلاب را می­توان دوقطبی شدن جامعه در سالهای پایانی حکومت پهلوی دانست؛ به گونه­ای که تمامی مردم ایران از هر گروه، قومیت و طبقه­ای به صورت متحد در برابر رژیم شاهنشاهی ایستادند. مسألة اصلی مقالة حاضر، بررسی میزان تأثیر رابطة ساختار- کارگزار بر دوقطبی شدن فضای جامعه در آستانة انقلاب اسلامی است. فرضیة این مقاله آن است که فعال شدن شکافهای اجتماعی تنها منجر به پدید آمدن یک جامعة مدنی گسیخته شد که صرفاً پتانسیل اعتراض­های خُرد، پراکنده و کوتاه­مدت را داشت. عامل اصلی دوقطبی شدن فضای جامعه را نقش عاملیت کارگزار باید دانست. آنچه عامل همگرایی و اجماع همة نیروها و طبقات اجتماعی به عنوان انقلابیون معترض برای تغییر رژیم شد، رهبری امام خمینی و طرح ایدئولوژی تشیع توسط ایشان بود.      

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Impact of Structure-Broker Relationship upon the Polarization of the Islamic Revolution of Iran

چکیده [English]

The Islamic Revolution of Iran is a fundamental transformation regarded as a historical landmark. Thestarting point for the formation of this Revolution can be seen to bethe polarizationof the society in the final yearsof Pahlavi regime, wherethe peoplefrom different backgrounds and ethnicities and with differing social status stood against themonarchy. The present paper is an attempt to investigate to what extent the structure-broker relationship has affected the polarization of the Iranian society on the threshold of the Islamic Revolution. In this paper it is assumed that the activation of social gaps will lead to the creation of a disjointed civil society which can tolerate merely small-scale, scattered and short-term protests. The main factor contributing to the polarization of the society is deemed to be the agency of the broker. What caused convergence and consensus among all social classes and revolutionary forces to oppose the regime was the leadership of Imam Khomeini and his promoting Shiite ideology.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Islamic revolution of Iran
  • socialgaps
  • polarization
  • Shiiteideology