نقد و بررسی نظر و ادله آیت‌الله خویی در باب ولایت فقیه در عصر غیبت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (ع)

2 هیئت علمی دانشکده علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (ع)

10.22084/rjir.2021.24085.3314

چکیده

آیت‌الله خویی(1278-1371) از فقهای برجسته معاصر شیعه بود. ایشان به عنوان یکی از اصلی ترین قائلان به ولایت مقیده فقیه شناخته می‌شود. بررسی نظرات ایشان در مخالفت با ولایت مطلقه و اثبات ولایت مقیده می‌تواند برای شناخت اندیشه و استدلال قائلین به ولایت مقیده مفید باشد. آیت‌الله خویی در آثار متعددی به نقد ادله ولایت مطلقه پرداخته و پس از آن با اشاره به اینکه ولایت فقیه (اعم از ولایت مطلقه و ولایت مقید به امور حسبیه) با ادله لفظی قابل اثبات نیست، ولایت مقیده فقیه در امور حسبه را با استناد به اصول عملیه اثبات می‌کند. این پژوهش در تلاش است تا با استفاده از روش فقهی، پس از بررسی نظر و ادله آیت‌الله خویی در باب ولایت فقیه، به نقد ادله ایشان بپردازد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‌دهد که استدلال‌های ایشان مبتنی بر اصول عملیه برای اثبات ولایت مقیده‌ فقیه صحیح و به‌جا به نظر می‌رسد، اما‌ انتقاداتی نیز به استدلا‌لهای ایشان در نقد ولایت مطلقه و منحصر کردن استدلال‌های ولایت فقیه به اصول عملیه وارد است؛ آیت الله خوئی در بیان استدلال‌های قائلان به ولایت مطلقه و نقد آنها دچار اشکالاتی شده است، همچنین تعارضات و ناهم‌خوانی‌هایی میان استدلال‌های ایشان در بخش‌های مختلف دیده می‌شود و می‌توان بیان داشت که ادله‌ی او با نتیجه‌گیری‌هایش متناسب نیست.

کلیدواژه‌ها