پژوهشنامه انقلاب اسلامی

پژوهشنامه انقلاب اسلامی

خوانشی چندوجهی از شخصیت امام خمینی (ره) در آینه زبان بدن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دکتری تاریخ انقلاب اسلامی، استادیار گروه معارف اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
10.22084/rjir.2025.31621.3972
چکیده
هدف: این پژوهش با هدف رمزگشایی از ابعاد چندوجهی شخصیت امام خمینی (ره) از طریق تحلیل نظام‌مند زبان بدن ایشان انجام شده است.

روش‌شناسی پژوهش: مقاله با رویکردی ترکیبی (کیفی–کمی) و بهره‌گیری از تحلیل محتوای اسناد بصری (فیلم و عکس) و مکتوب (خاطرات) صورت گرفت. چارچوب نظری پژوهش تلفیقی از نظریه کاریزمای وبر، حرکت‌شناسی بردویستل، حالات چهره اکمن و فرایزن و پروکسمیک هال است. در بخش کمی، تحلیل بر روی نمونه‌ای شامل ۳۰۰ تصویر منتخب انجام شد.

یافته‌ها: یافته‌ها نشانگر یک نظام ارتباطی پویا در زبان بدن امام (ره) با سه الگوی اصلی است: نخست، وجه «جلالی» که با نگاه نافذ، ژست‌های تأکیدی و قامت استوار، اقتدار و قاطعیت سیاسی را بازنمایی می‌کند؛ دوم، وجه «جمالی» که با کاهش فاصله، تبسم‌ و تماس فیزیکی، رأفت و صمیمیت را در تعاملات مردمی نشان می‌دهد؛ و سوم، «بستر عبودیت» که به‌عنوان حالت پایه با فراوانی ۵۵ درصد، از طریق نگاه متواضعانه و سکون بدنی، منشأ معنوی و توازن‌بخش دو وجه دیگر است.

نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد کاریزمای امام (ره) نه ویژگی ثابت ذاتی، بلکه فرایندی اجرایی و زمینه‌مند است که در آن خشوع معنوی به اقتدار سیاسی و رأفت اجتماعی ترجمه می‌شود. زبان بدن در این میان نقش واسط اساسی و آینه تمام‌نمای این فرآیند پیچیده ارتباطی و رهبری کاریزماتیک است.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 09 دی 1404