پژوهشنامه انقلاب اسلامی

پژوهشنامه انقلاب اسلامی

نسبت‌شناسی "نظارت" و "ولایت" در منظومه فقهی امام خمینی(ره)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی
2 استادیار حقوق عمومی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی
10.22084/rjir.2026.32354.4029
چکیده
نسبت‌شناسی "نظارت" و "ولایت" در منظومه فقهی امام خمینی(ره)

چکیده

هدف: ولایت فقیه در اندیشه امام خمینی چنان متقن است که به زعم ایشان تصور آن، تصدیقش را درپی دارد. بااین‌حال، در سیره ایشان فرازوفرودی دیده می‌شود. می شود. که شائبه «نظارت فقیه» را به جای «ولایت فقیه» متبادر می‌کند. هدف، واکاوی نسبت این دو مفهوم و پاسخ بدین پرسش است که آیا این فرازوفرود بیانگر عدول از نظارت به ولایت است یا این مفاهیم در نظام فکری امام وحدت معنایی دارند.

روش‌شناسی پژوهش: مقاله حاضر با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای، در صدد پاسخ به هریک از مسائل مذکور می‌باشد.

یافته‌ها: در اندیشه امام خمینی هیچگونه عدول فقهی از نظارت به ولایت رخ نداده و نظارت در سیره ایشان، همان اعمال نظر ولایی است. همچنین تغییر موضع ایشان نسبت به حضور روحانیون در مناصب اجرایی نیز از منظومه فقهی ایشان تبعیت می‌کند.

نتیجه‌گیری: ولایت فقیه نزد امام خمینی، رویکردی یکپارچه است و «ولایت» از منظر ایشان همان «نظارت ولایی» معنا می‌شود. ازاین‌رو، اندیشه ایشان دچار فراز و فرود نشده است. عدول از ممنوعیت تصدی مناصب دولتی توسط روحانیون نیز بر پایه همین ثبات نظری و فقهی صورت گرفته است.



کلید واژگان: نظارت فقیه، ولایت فقیه، ، تصدی روحانیت، امام خمینی.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 02 اردیبهشت 1405