هدف: جنگ تحمیلی هشت سالۀ عراق علیه ایران زمینه‌ساز بسیاری از نابسامانی‌های اجتماعی و جمعیتی در جامعۀ جنگ‌زده ایران گردید. آثار منفی جنگ در این بخش از زندگی مهاجرین که به اجبار در محیط‌های تازه اسکان یافته بودند، به صورت ناسازگاری و تقابل بروز کرد. بخشی از این ناسازگاری ریشه در فرهنگ قومی مهاجرین داشت که در نهایت به شکل مشکلات روحی و روانی در مهاجرین ظاهر گشت و بخش دیگر نیز مربوط به مسائل اقتصادی و اسکان می‌شد که زمینه‌ساز برخی بزه‌کاری‌ها، دزدی‌ها، فحشا و در نهایت حاشیه‌نشینی در میان مهاجرین گردید. این وضعیت در مناطقی نظیر کازرون که مدیران محلی در آن مکان‌هایی را از قبل برای مهاجرین آماده ساخته بودند کمتر بروز یافت اما در شهرهای نظیر تهران که مهاجرین در تعداد زیاد و در میان مردم محلی جای داده شدند، پیامدهای اجتماعی عدیده‌ای را در بلند مدت به دنبال داشته است.

روش‌شناسی پژوهش: پژوهش حاضر در تلاش است تا در یک رویکرد توصیفی و تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانه‌ای به بررسی وضعیت مهاجرین جنگ تحمیلی در ایران بپردازد. برای بررسی این موضوع، با نگاهی اجتمالی به برخی نظریه‌های کارکردی و تضادگرایی و خصوصاً نظریه «اورت.سی.لی» وضعیت مهاجرین در مبدأ و مقصد مهاجرت تبیین شده است.

یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بسیاری از خانوارهای مهاجر تا دهه‌ها پس از جنگ در شرایط نامناسبی به سر برده و سکونت در محلات حاشیه‌ای و کم‌تعامل با جامعه میزبان، ناسازگاری با جامعۀ جدید را تشدید کرده و منجر به بزه‌کاری، و حاشیه‌نشینی در برخی مناطق گردیده است.