بازخوانی صورت بندی انقلاب اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی .

2 استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

چکیده

هدف: انقلاب اسلامی ایران، پدیده‌ بی‌نظیر قرن بیستم است و نظام سیاسی مبتنی بر مبانی اسلام سیاسی را برپا ساخت. مقاله حاضر به بازشناسی صورتبندی فلسفی و ساختاری این انقلاب می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه انسجام مبانی نظری آن زمینه‌ساز تداوم و تأثیر آن در عرصه‌های مختلف شده است. این تحلیل، ابعاد نظری، فلسفی و تاریخی انقلاب را به‌صورت یکپارچه مورد واکاوی قرار داده است.
روش ­شناسی پژوهش: این پژوهش با رویکردی نظری و ترکیبی انجام شده است. چارچوب فلسفی علل اربعه به‌عنوان مبنای تحلیل انتخاب شده است. همچنین، تحلیل بر اساس دو بخش ثابت و متغیر اسلام در ساختار انقلاب صورت گرفته تا زمینه تطبیق و پویایی آن فراهم آید.
یافته­ ها: این انقلاب، نقطه عطفی در فلسفه سیاسی معاصر به‌شمار می‌آید که با پیوند بین عناصر توحیدی، ولایت، انسان‌شناسی و عدالتخواهی، چارچوبی نظری و عملی نوین را ارائه کرده است. بر اساس چارچوب فلسفی علل اربعه، انقلاب دارای علت مادی (مجموعه‌ای از افکار، عقاید و رفتارهای تحول‌خواهانه اجتماعی)، علت صوری (شکل‌گیری نظام دولت-ملت اسلامی مبتنی بر ولایت)، علت فاعلی (رهبری امام خمینی(ره) و حمایت مردمی) و علت غایی (تحقق سعادت دنیوی و اخروی) است. این انقلاب به‌عنوان یک فرایند تاریخی چندمرحله‌ای از نهضت اسلامی تا تمدن اسلامی تبیین شده که آیینه‌ای از استقلال، عدالت‌طلبی است.
نتیجه­ گیری: این انقلاب به‌عنوان یک تحول فرهنگی، اجتماعی و سیاسی مبتنی بر فلسفه سیاسی اسلام، قالب جدیدی برای فهم انقلاب‌ها ارائه می‌کند و الهام‌بخش جنبش‌های اسلامی در جهان شده است.

کلیدواژه‌ها

مراجع

  • Amid Zanjani, Abbas Ali (1999). The Islamic Revolution and Its Roots. Tehran: Amir Kabir Publications. (In Persian)
  • Avicenna, Abu Ali (2004). Rasa’il Ibn Sina. Qom: Bidar Publications. (In Persian)
  • Dehkhoda, Ali Akbar (1998). Dehkhoda Dictionary. Tehran: Tehran University Press. (In Persian)
  • Farabi, Abu Nasr (1985). Opinions of the Virtuous City. Beirut: Dar al-Mashreq.
  • Farabi, Abu Nasr (1986). A Compendium of the Al-Nawamis. Cairo: Maktabat al-Nahdah al-Misriyyah.
  • Gholizadeh, Ahmad (1991). Vocabulary of Terms in the Principles of Jurisprudence. Qom: Jamiat al-Mustafa (PBUH) Publications. (In Persian)
  • Huntington, Samuel (1991). Political System in Societies Undergoing Transformation. Translated by Mohsen Salasi. Tehran: Nashr-e Alam Publications. (In Persian)
  • Ibn Manzur, Mohammad Ibn Makram (1986). Lisan al-‘Arab. Beirut: Dar Sader.
  • Imam Khomeini, Seyyed Ruhollah (1938). Sahifeh Imam. Tehran: Institute for Compilation and Publication of Imam Khomeini’s Works. (In Persian)
  • Jamshidi, Mohammad Hossein (2006). The Concept and Nature of “Uprising” in the Political Thought of Imam Khomeini (AS). Tehran: Imam Khomeini and Islamic Revolution Research Institute. (In Persian)
  • Jamshidi, Mohammad Hossein (2012). The Theory of the Islamic Revolution in the Political Thought of Martyr Sadr. Tehran: Islamic Culture and Thought Research Institute. (In Persian)
  • Kachouian, Hossein (1936). The Islamic Revolution and Theories of Revolution. Tehran: Islamic Revolution Documents Center. (In Persian)
  • Khamenei, Seyyed Ali (1938). “Statements in the Meeting of the Officials of the System”. Tehran: Islamic Revolution Publications. (In Persian)
  • Khamenei, Seyyed Ali (1988). “Speech on 14 February 1988”. (In Persian)
  • Khamenei, Seyyed Ali (1990). “Statements in a Meeting with the System Officials, 1 December 2000”. (In Persian)
  • Khamenei, Seyyed Ali (1992). “Imam Khomeini (RA) Anniversary Ceremony, 14 June 2002”. (In Persian)
  • Khamenei, Seyyed Ali (1994). “Statements at a Meeting with Officials of the Regime, 26 November 2004”. (In Persian)
  • Khamenei, Seyyed Ali (1995). “Statements in a Meeting with the Members of the Government Board, 2 September 2005”. (In Persian)
  • Khamenei, Seyyed Ali (2013, 11 February). “Statements in a Meeting with the People of East Azerbaijan”. Available at: https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=25573. (In Persian)
  • Khamenei, Seyyed Ali (2014). “Statements at a Meeting with Officials of the Regime, 6 July 2014”. (In Persian)
  • Khamenei, Seyyed Ali (2019, 12 Bahman). “Speech at the Anniversary of the Victory of the Islamic Revolution”. Available at: https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=13271. (In Persian)
  • Mesbah Yazdi, Mohammad Taqi (1932). The Islamic Revolution and Its Roots. Qom: Imam Khomeini Educational and Research Institute Publications. (In Persian)
  • Mesbah Yazdi, Mohammad Taqi (1999). The Islamic Revolution and Its Roots. Qom: Imam Khomeini Educational and Research Institute. (In Persian)
  • Moein, Mohammad (1981). Moein Persian Dictionary. Tehran: Amir Kabir Publications. (In Persian)
  • Mohajernia, Mohsen (1987). Farabi’s Political Thought. Qom: Islamic Culture and Thought Research Institute Publications. (In Persian)
  • Mohajernia, Mohsen (1987). The Decline of the State in Farabi’s Thought. Tehran: Islamic Culture and Thought Research Institute. (In Persian)
  • Mohammadi, Manouchehr (2013). “The Islamic Revolution of Iran from the Perspective of Professor Martyr Morteza Motahari”. Islamic Revolution Research, Vol. 2, No. 6: 88-71. (In Persian)
  • Motahari, Morteza (1939). About the Islamic Revolution. Tehran: Sadra Publications. (In Persian)
  • Motahari, Morteza (1939). Islamic Movements in the Last Hundred Years. Tehran: Sadra Publications. (In Persian)
  • Motahari, Morteza (1997). About the Islamic Revolution. Tehran: Sadra Publications. (In Persian)
  • Motahari, Morteza (1997). Collected Works. Tehran: Sadra Publications. (In Persian)
  • Motahari, Morteza (1998). About the Islamic Revolution. Tehran: Sadra Publications. (In Persian)
  • Mousavi Azam, Seyyed Mostafa (2019). A Reflection on the Types of Incomplete Causes. Tehran: Samt Publications. (In Persian)
  • Mousavi Khomeini, Seyyed Ruhollah (1982). Imam’s Page. Tehran: Institute for Compilation and Publication of Imam Khomeini’s Works. (In Persian)
  • Mulla Sadra, Mohammad Ibn Ibrahim (1981). The Divine Evidences in the Salwiki Methodology. Tehran: University Publishing Center. (In Persian)
  • Razi, Fakhr al-Din (1985). Al-Mabahith al-Mashreqiya fi ‘Ilm al-Ilahiyat wa al-Tabi’iyat. Beirut: Dar al-Kutub al-‘Ilmiyyah.
  • Rostami, Mustafa (2017). “Explanation of the Four Causes of the Transcendental Revolution (Desirable) from the Perspective of the Holy Quran”. Journal of Islamic Revolution, Vol. 7, No. 25: 189-175. (In Persian)
  • Sabzevari, Mulla Hadi (2001). Sharh al-Manzumah. Qom: Dar al-Hijrah Publications. (In Persian)
  • Sahifeh Noor (1931). Collection of Imam Khomeini’s (RA) Lectures. Tehran: Islamic Revolution Cultural Documents Organization. (In Persian)
  • Seddighi, Mohammad (1997). Anthropology of the Islamic Revolution. Tehran: Soroush Press. (In Persian)
  • Shafiei Far, Mohammad. (1999). An Introduction to the Intellectual Foundations of the Islamic Revolution. Tehran: Islamic Culture and Thought Research Institute. (In Persian)
  • Suhrawardi, Shahab al-Din Yahya (1996). Collection of Works of Sheikh Ishraq. Tehran: Research Institute of Humanities and Cultural Studies. (In Persian)
  • Tabatabaei, Mohammad Hossein (1991). Some Verses from Islam. Tehran: Islamic Publications Office. (In Persian)
  • Tabatabaei, Seyyed Mohammad Hossein (1990). Some Verses from Islam. Tehran: Dar al-Kutub al-Islamiyya Publications. (In Persian)
  • Taheri, Habibollah (1990). The Islamic Revolution of Iran and Its Roots. Tehran: Islamic Workers’ Society Publications. (In Persian)
  • The Constitution of the Islamic Republic of Iran. (1999). (In Persian)
  • Zare, Abbas (1991). The Last Revolution of the Century. Tehran: Islamic Revolution History Foundation. (In Persian)

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار