روش شناسی فقه حکومتی در سپهر اندیشه فقهی- سیاسی امام خمینی(ره)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

فقه شیعه از رهگذر اجتهاد پیوسته در حال تحول و نوآوری است و توانسته است مسائل مستحدثه سیاسی را با توجه به نیازهای جامعه در بافت­ های فرهنگی گوناگون پاسخ دهد. از سویی با پیروزی انقلاب اسلامی وحاکمیت فقه و فقیهان بر حوزه­ ی مدیریت جامعه بسیاری از پرسش­ های مستحدثه جامعه اسلامی به دستگاه فقه عرضه شده و توقع صدور حکم دارند که رویکردهای فقهی با توجه به مبانی فکری واجتهادی خود در صدد پاسخ به آن بر آمدند. دراین بین رویکرد فقه حکومتی، معتقد به توانمندی فقه اسلامی در اداره­ ی جامعه است و تنها راه تحقق شریعت در حوزه­ی فردی و اجتماعی را تأسیس حکومت اسلامی می­ داند. این رویکرد در صدد است صورت­ بندی جدیدی از مناسبات فرد و دولت  ارائه نماید. مقاله پیش­رو آهنگ آن داردکه ویژگی­ ها، ابعاد و سویه­ های اجتهادی (روش­ شناسی) فقه حکومتی را در در جمهوری اسلامی و با تأکید بر اندیشه فقهی-سیاسی امام خمینی(ره) بررسی و تحلیل نماید و بر این فرض استوار است که فهم اجتهادی فقیهان معاصر به ویژه امام خمینی(ره) از شریعت و منابع فقهی، موجب گذار از فقه فردی به فقه حکومتی گردیده است از این رو علاوه بر اشتراکات فراوان با رویکردهای غیرحکومتی به فقه ویژگی­ های اجتهادی دیگری در آثار و اجتهادات ایشان وجود دارد که موجب تمایز با سایر رویکردهای فقهی می­ گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Nature, Entity and Analytical Thought’s Characteristics of Governmental Jurisprudence in the Heaven of Imam Khomeini’s Political- Jurisprudential Thought

نویسنده [English]

  • Reza khorasani
چکیده [English]

The Shia jurisprudence through the way of analytical thought is continuously being changed and developed, and could respond to the political modern issues, considering the society requirements in different cultural contexts. On one hand, by the victory of the Islamic revolution, and the governance of jurists and jurisprudence on the domain of management of the society, most of the modern queries of the Islamic society was presented with the jurisprudential system, from which they expect the issuance of writ, and then the jurisprudential approaches, considering their intellectual and analytical thought bases, sought to obtain a response for it.
Therefore, this article is intended to analyze the analytical thought’s features, dimensions and lineages (methodology) of governmental jurisprudence in the Islamic republic with an emphasis on the jurisprudential-political thoughts of Imam Khomeini. Hence, it is still steady on the basis of this hypothesis that the analytical thought understanding of the contemporary jurists especially Imam Khomeini from the religion and jurisprudential resources, has caused the transmission of individual jurisprudence to the governmental jurisprudence. In this way, in addition to several communalities with non-governmental approaches toward the jurisprudence, there are other analytical thought features in his works and Jihads which has resulted in a distinction with other jurisprudential approaches.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Political Jurisprudence- Governmental Jurisprudence- Analytical Thought’s Regulations- Analytical Thought Understanding from the Religion