مقاومت از مفاهیم محوری در اندیشه سیاسی جمهوری اسلامی ایران است که ریشه‌های آن را می‌توان در آموزه‌های قرآن کریم و در منظومه فکری امام خمینی(ره) پیگیری کرد. در ادامه این مسیر، آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای نیز با تکیه بر آموزه‌های قرآنی، مقاومت را به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های اساسی مکتب امام خمینی(ره) تبیین و بازخوانی کرده است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین مبانی و مؤلفه‌های مقاومت در اندیشه امام خمینی(ره) و آیت‌الله شهید خامنه‌ای و بررسی نسبت میان آنها، داده‌های استخراج‌شده از آیات قرآن کریم و بیانات دو رهبر انقلاب اسلامی را با رویکرد تحلیل مضمون بررسی می‌کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در اندیشه امام خمینی(ره)، استقامت و پایداری، اتکال به خداوند، استقلال، مقابله با ظلم، دشمن‌شناسی و استکبارستیزی، از مؤلفه‌های اساسی مقاومت‌اند؛ در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای نیز بر استقامت مستمر، حق‌مداری، نفی سستی و سازش، اعتماد به وعده الهی، پذیرش هزینه‌های مقاومت، مرزبندی با دشمن، عبرت‌گیری از تجربه تاریخی و امید به پیروزی نهایی جبهه حق تأکید شده است. بررسی داده‌ها نشان می‌دهد که میان دو منظومه فکری، در اصول بنیادین مقاومت، از جمله اتکال به خداوند، استقامت، نفی سازش و وابستگی، مقابله با دشمن و اعتماد به نصرت الهی، پیوستگی قابل توجهی وجود دارد؛ در عین حال، در بیانات شهید خامنه‌ای، این مؤلفه‌ها در قالب «مکتب مقاومت» صورت‌بندی و بر ابعاد تاریخی، اجتماعی و راهبردی آن تأکید بیشتری شده اسدانست.