پژوهشنامه انقلاب اسلامی

پژوهشنامه انقلاب اسلامی

جنگ رمضان و تداوم حکمرانی در جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
عضو هیأت علمی پژوهشی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی
10.22084/rjir.2026.32940.4069
چکیده
هدف: جمهوری اسلامی ایران موضوع طیف گسترده‌ای از تحلیل‌های سیاسی و رسانه‌ای، گزارش های راهبردی و پژوهش های دانشگاهی در سطوح ملی و بین‌المللی بوده و بخش مهمی از این تحلیل ها؛ ساختار جمهوری اسلامی ایران را شخص‌محور، دچار فرسایش سرمایه اجتماعی کارآمد و گسست هویت ملی و دینی و شکاف عمیق میان جامعه و ایدئولوژی رسمی، تحلیل کرده اند. جنگ رمضان، فرصتی کم نظیر برای ارزیابی تجربی این گزاره ها فراهم آورد. پرسش اصلی این است: آیا تحولات رخ‌داده در جریان این جنگ، گزاره های مزبور را تأیید می‌کنند یا شواهدی برای بازنگری در آنها فراهم می‌آورد.

روش شناسی پژوهش: این پژوهش از نوع کیفی و مبتنی بر مطالعه موردی است و با چارچوب نظری تلفیقی و نیز با استفاده از چارچوب معرفتی ابطال‌پذیری کارل پوپر، در پی ارزیابی میزان انطباق گزاره‌های غالب با واقعیت‌های عینی و میدانی در بستر جنگ رمضان است.

یافته ها: گزاره‌های غالب درباره شکنندگی ساختار حکمرانی جمهوری اسلامی ایران، با شواهد تجربی ناشی از فعال سازی ساز و کارهای نهادی ثبات بخش، فعال شدن لایه‌های عمیق هویت جمعی و همبستگی ملی در مواجهه با تهدید خارجی، تاب‌آوری سیستم را تضمین کرده و فرضیه فروپاشی را ابطال ساخته و گزاره‌ها را نیازمند بازنگری نموده است.

نتیجه‌گیری: ظرفیت نهادی، سرمایه اجتماعی و هویت ملی و دینی کشور دست کم در شرایط بحران، کارکرد قابل توجهی به ویژه به لحاظ ثبات و تداوم حکمرانی و... داشته است و هویت ملی و دینی در شرایط تهدید خارجی به عنوان منبع مهم همبستگی اجتماعی عمل کرده است.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 22 مهر 1405